e]/L If]qdf k|rlnt xf:o nf]suLtsf ljifoj:t' / ;+/rgf



e]/L If]qdf k|rlnt xf:o nf]suLtsf ljifoj:t' / ;+/rgf

                                                       k|f=8f=hLj]Gb| b]j lu/L
                                         

!=kl/ro

             e]/L gbLsf] ;]/f]km]/f]nfO{ e]/L If]q eGg] ul/G5 . e]/L k|;|j0f If]qsf ¿kdf klg o;sf] rrf{ ePsf] kfOG5 . o;df e]/L c~rn / /fKtL c~rnsf kxf8L lhNnfx¿df kg]{ e"efu kb{5 . vf; u/]/ /fKtL c~rnsf ;Nofg, /f]Nkf, ?s'd tyf e]/L c~rnsf hfh/sf]6, ;''v]{t / b}n]v lhNnf;Fu of] e"efu ufFl;Psf] 5 . o; e"efusf] a]Un} ;f+:s[lts klxrfg /x]sf] 5 . oxfF l;ªf?, n¥of, u/f{, lxpFkf cflb nf]s gfrx¿ gflrG5g\ . g]kfnL efiffsf] cnu} eflifsf oxfF af]lnG5  .\ To;nfO{ kf]v/]n -@)$^M%@_ n] g]kfnL effiffsf] k'a]{nL eflifsfsf] ;a}eGbf klZrdsf] e]bsf ¿kdf lnFb} v;fgL gfd lbPsf 5g\ eg] To;}nfO{ clxn] e]/L If]qLo g]kfnL eGg] ul/Psf] 5 . lu/L-@)^# M@@^,lu/L,@)^%M!_ oxfFsf j]ze"iff / rngrfFhf]df klg cfˆg} df}lns j}lzi6\o ljBdfg 5g\ . sfgdf kft] ;'g, gfsdf a'nfFsL, lhpdf u'lgpF, rf]nf], 3Nofs / w/f] -k6'sf_ clg 6fpsfdf skfNof -?dfn_ dlxnfsf kf];fssf ¿kdf / lhpdf ef]6f], w/f] -lhpsf] tNnf] efudf a]g]{ sk8f_ / ;2/L -O:6sf]6_, bfFtdf ;'gsf km'nL, 6fpsfdf 6f]kL cflb k'?ifsf kf];fssf ¿kdf oxfF k|rlnt 5g\ . c;'/fsf km'nsf d:of}/f vfg], bfFtdf la/L nufpg], 5]nf] / lu/ v]Ng], sf7 v'§fdf lxF8\g], rfO/L -u§f_ / nfO/L -8G8Llaof]_ v]Ng] rng klg oxfF ljBdfg 5 . lth, ltxf/, b;}F, df3] ;ª\qmflGt, ;fpg] ;ª\qmflGt cflb dgfpg], ljleGg kj{df ufpF ufpFaf6 vf; 7fpFdf dfG5] hDdf eO{ d]nf nufpg] / ;fd"lxs gfrufg ug]{ k|rng klg oxfF ljBdfg 5 .  M
       afx'g, 5]qL -hg}bf/] / tfufwf/L_, 7s'/L, ;GGof;L, du/, sfdL, bdfO{, ;'gf/, ;fsL{, /fhL, af]6], u'?ª cflb ljleGg hftsf JolStx¿ oxfF a;f]af; u5{g\ . oxfF 3'dGt] hflt /fp6] klg obfsbf cfpg] ub{5g\ . ;dfh wfld{s ¿kdf vf;} ljeSt b]lvFb}g . d:6, sflnsf, e}/j cflbsf] k"hf ljleGg hftsf dflg;n] u/]sf] kfOG5 . 5}6L, Gjf/fg, kf:gL, j|taGw / ljjfxsf] k/Dk/f k|foM ;a} hftdf kfOG5 . d[To' ;+:sf/df sf]xL hnfpg] / sf]xL uf8\g] ub{5g\ . afx'g, 5]qL / 7s'/Lx¿ gbL jf vf]nfsf bf]efgdf zjnfO{ k'¥ofP/ hnfpF5g\ eg] cGo hftsf JolStx¿ lrxfg 3f/Ldf k'¥ofO{ zjnfO{ uf8\b5g\ . oxfFsf dfG5]x¿sf] d'Vo k];f v]tL xf] . pBf]u wGbfsf] vf;} ljsf; gePsfn] sfdsf] vf]hLdf ef/t k:g]x¿sf] 7'nf] ;ª\Vof oxfF kfOG5 . lxpFbsf lbgdf ljleGg ufpFsf k'?if, dlxnf / afnaflnsf vo/ sf6\g] sfdsf lglDt ef/t k:g] k|rng oxfF cem} k"0f{tM ;dfKt ePsf] 5}g . afF;sf ;fdu|L a'Gg], 3§ rnfpg], hfn, aN5L, 9f/f,;fu/, e':of}nf / Gofsf ;xf/fdf df5f dfg]{, gbLdf 8'Ëf tfg]{, 7]6'jfsf sk8f a'Gg], kmnfd, ;'g cflbsf ;fdu|L lgdf{0f ug]{, 5fnfsf h'Qf l;pg] cflb klg oxfFsf k/Dk/fut k];f x'g\ . sk8f / d§Lt]nsf lglDt blIf0fsf] g]kfnuGh ahf/ hfg] k}bn ofqLx¿sf] nfd xfnsf] af6f]3f6f]sf] ljsf;n] 36fP klg ;f] ahf/ cem} o; If]qsf] k|d'v Jofkfl/s s]Gb|sf ¿kdf /x]sf] 5 . t/fO{ / leqL dw];sf yf¿, ofbj, s'dL{, d';ndfg, wfg's, lr8Ldf/ cflb cg]s hftsf JolStx¿;Fusf] k/:k/ e]6ef6 cGtlqm{ofaf6 klg o; If]qsf] ;+:s[lt k|efljt 5 .
                                o; If]qdf ljleGg k|sf/sf nf]suLtx?  k|rlnt 5g\ . ltgnfO{ afdf{:of uLt, UjfNof uLt, ltHof uLt, afnuLt, 8auLt, lxpFkf uLt, bfOFuLt, /f]kfOF uLt ,nDa/L uLt,  3fp6f, pN6L ;jfO{, ehg, v]tL, ;}/]nf], kmfu, cfl;s,  e}nL cflbsf ¿kdf gfds/0f ul/Psf] 5 . oLdWo] 3fp6f, nDa/L uLt / pN6L ;jfO{df xf:osf] dfqf a9L kfOG5 . lqkf7L-@)%! *^_ n] xf:osf] kl/ro lbFb} s] eg]sf 5g\ eg] xf:o zAbn] Jo'TklTtut ¿kdf k|ydtM xfF:gnfos jf pkxf:o eGg] cy{ a'emfpF5 eg] xfF:g] lqmof jf sfd klg xf:o zAbaf6 a'lemG5 . xfF;f] dGb d':sfgb]lv lnP/ c6\6xf;;Dd x'g ;S5 . 76\6f,xF:of}nL,Vofn76\6f,xF:;L,lbNnuL cflb h:tf s'/f klg o;};Fu ufFl;Psf 5g\ . logdf ePsf] xf:osf] k|of]unfO{ zLif{s @ sf xf:o nf]suLtx?df b]Vg ;lsG5 . oxfF log} nf]suLtsf ljifoj:t' / ;+/rgfsf ljifodf cWoog ug]{ k|oTg ul/Psf] 5 .


@=xf:o nf]suLtx?
                 e]/L If]qdf k|rlnt s]xL xf:o nf]suLtx? oxfF k|:t't 5g\ . oLdWo] -!_ b]lv -$_ ;DdsfnfO{ 3fp6fsf] Ps e]bsf ¿kdf lnOG5  eg]  -%_ b]lv -&_ ;DdsfnfO{ nDa/L uLt / -*_ b]lv -(_ ;DdsfnfO{ pN6L ;jfO{ eGg] ul/G5 . -(_sf] uLtnfO{ /Tof}/f -cfFvf gb]Vg] /f]u_ sf] dGqsf ¿kdf klg k|of]u ul/G5 . oL uLtx? If]qLo cWoogsf cfwf/df b}n]v,hfh/sf]6 / ;'v]{tsf] ;Ldf If]qdf /x]sf ufGb|f, nosfF8f Pjd\ g]kf tyf  ;'v]{t l;Dtfsf] ah]8fsf] cfnL Pjd\ sfk|Lrf}/af6 ;ª\sng ul/Psf x'g\ . logdf cfZro{hgs s'/fx? cleJoSt ePsf 5g\ h'g ;fdfGo s'/f eGbf leGg 5g\ . xf:osf] l;h{gf  hLjg hut\sf o:t} lj;ª\ultk"0f{ j0f{gaf6 x'g] ePsfn] logn] xfdLnfO{ a];/L s'ts'TofpF5g\ .

-!_ ;Nofg hf]¥o}sf uf]? ;'v]{t lg:Sof] kmfnf]
    ;'v]{t /f]Ko}sf] wfg bfªdf lg:Sof] afnf]

-@_ Ps d'/L h/gsf rfFjn afnv'nfO{ hfpnf]
    Aff/ xft g}g;'t Ps k'u]g afpnf]

-#_ Efft ksfpGof aGRf/LP bfp/f lrGof{ ufu|L
    ;Nofg vnª\ufleq x'Ssf/ xfN5 afv|L

-$_ Ko'7fgsf] cª\/]hL d'Ns hDnL g'g laufpF5g\
    sgf{nLdf cfuf] nfUof] vf]ofn] lnafpF5g\


-%_ Pp6f bfgf ;Gtf]nLsf] ltg la;f}nL r's
5Ggsf] la5Gg kfGof{ wGg sln h'u
;ft la¥of sfFs/Lsf] d'7Lel/ laofF
unLdf cf}/Gof eof lglnlbGof lyofF
cfdfsf ul/e lyofF
cf]N6\ofsf]N6\of ulb{l{v/ lhdL ysf{O lbofF
afafsf laofsf lbg hGt uofp lyofF
;U/}sf] gf}/ª\ª\of tf/f] e}ofF em/fO lbofF
pFbf] hfGof kfgLnfO{÷aofnnfO{ pdf] kmsf{O lbofF
-^_ b] b] y}nf rf}a§ sfnf
sfnf 3f]/f ;]tf rf}F/
k/af6 cfof hStLrf]/
hStLrf]/n] Sof Sof Nofof
cf}nf]bf}nf] e}F;f] Nofof
e}F;fn] t /fªf kfof
/fªfn] t lk/fn' nfof
 lk/fn' t ag ;'ª\/n] vf]lr{ vfof
ag ;'/ª/O{sf ONnf luNnf
3/ ;'ª/O{sf y'gf{ l6Nnf
let{ afd'gL /f]6L xfNGof
efO/ d';L 5\of§ h]afnf k;\

-&_8f? wf]ofF k'lgp wf]ofF af/df 7¥ofofF
cfh d]/f] uf]? kfnfP afu d}n] 6¥ofPF
afu} k:of] aufndf ufo} df¥of] afFs'
d'vdf ;/;tL 5}g Sofsf] u5\of}{ kmfFs'
kfl/sf] afpGGof 8fF/f] jfl/ b'Nn' 8fF/f]
5f]/L xfNofF df/sLo  nfO xfNofF 3fF/f]
3fF/}sf] ;ab ;'gL xfNofF s'6L;fF/f]
s'6L;fF/f] dflyaf6 r/L xf]Og
kf]yL xf]Og ;"o{km"nsf] Hof]lt
tfdfvfgL tdtdLo n'jfvfgL wfj
s}n} cfOg afhsf]nLdf Sof 5 b/Lefj
v';f{gLsf] w'nf]d'nf] 8f]uLdf hufofF
:ofpNof vs{ cfuf] afNofF r'Uoftfn eft vfofF
ufpF3/n] kf;L{ u¥of] j}B vf]Hg uofF
j}B vf]hL sfOF kfofg vfO{ xfNofF ld/f]
k'/fgf] /fdynfdlt /}uof] l3/f] .

-*_ b'O{ cf/L tf] rNTof rNTof Ps cf/L tf] rNTof gfOF
hf] cf/L tf] rNTof gfOF XjfOFdf kfSof ltg rfFjn
b'O rfFjn tf] kfSTof kfSTof Ps rfFjn tf] kfSTof gfOF
TofOFdf a:of ltg h'jfg
b'O{ h'jfg tf] vfpTof vfpTof Ps h'jfg tf] vfpTo} gfOF
hf] h'jfg tf] vfpTof gfOF pOn] Nofof] ltg e}F;f
b'O{ e}F;f tf] AofpFTof AofpFTof Ps e}F;f] tf] AofpFTof gfOF
hf] e}F;f] tf] AofpFTof] gfOF pOn] kfof] ltg /fªf
b'O{ /fªf tf] rNTof rNTof Ps /fªf] t rNTof gfO
hf] /fªf] tf] rNTof gfO pOn] kfof] ltg l;Ssf
b'O{ l;Ssf tf] rNTof RfNTof Ps l;Ssf tf] rNTof gfOF
hf] l;Ssf tf] rNTof gfOF XjfOFdf a:of ltg ;'gf/
b'O{ ;'gf/ tf] /fg}/fgf Ps ;'gf/ tf] cfFv} gfOF

-(_ cfh d So} eG5' pN6L ;jfO{ of] ;a slxG5'
Pp6f ufpFdf ph/]u'h/] ltg hgfsf] efu
b'O{ hgfsf] efu k'/f vfof]/ Ps hgfsf] efudf xft} gfOF
xft} geof sdf/fn] kfof] ltg xfF/L
b'O{ xfF/L To}g rfOGof Pp6f xfF/Ldf lk7} gfOF
lk7} geof xfF/Ldfly kfSof] ltg dfgf
ltg rfOGof xfF/Ldfly cfof ltg kfpgf
ltg kfpgf cfof/
Pp6f kfpgf] l/;f]r';f] Pp6f kfpgf] eft} vfg}g
Efft} gvfGof kfpgflt /5g\ ltg bfd
b'O{ bfd yf]tf{df]tf{ Ps bfd rNb} grNGof
rNb} grNGof bfdn] tf] Nofof] ltg xn aNn
b'O{ xn aNn a'/fvf/f Ps xn aNn yftaf6 p7\t} gp7\Gof
yftaf6 p7\t} gp7\Gof aNnn] nfof ltg ;o afnL
b'O{ ;o afnL pt} pt} /of Ps;osf] afnLsf] u'b} gfOF
u'b} geof afnL d}n] NofofF l6g}l6g kf]v/L
b'O6f kf]v/L ltgLg rfOGof Pp6f kf]v/Ldf kfgLO gfOF
kfgL geof kf]v/Ldf lgSNof ltg ;/
b'O{ ;/ k6\ofsk'6\s Ps ;/ a't} gfOF
a't} geof ;/nfO{ kfgLsf] l6ldsl6lds

#=ljifoj:t'
             e]/L If]qsf xf:o nf]suLtx?n] ToxfFsf] hg hLjgsf ljleGg kIfnfO{ cfˆgf ljifoj:t'sf ¿kdf cFufn]sf 5g\ . dfG5]sf ultljlwnfO{ ltgn] lsl;d lsl;dn] cleJoSt u/]sf 5g\ . c;Dej,cldNbf / p6k6\ofª s'/f / lems]/ dgf]/~hg k|bfg ug]{ / dfgjLo sdL sdhf]/LnfO{ aflx/ Nofpg] sfd ltgn] u/]sf 5g\ . -lu/L,@)^^M@!_ lu/L-@)%&_ / lu/L-@)^&_n] klg logsf af/]df s]xL rrf{ u/]sf 5g\ . Ps d'/L rfdnsf] hfpnf] vfg] / a./ xftsf] g}g;'tsf] sk8f l;nfpFbf afx'nf] ck'u x'g] afns, g'gsf] a]rlavgdf ;+nUg /xL Ko'7fg;Dd k'Ug]  / sgf{nLdf cfuf] nfUbf v/n] lgefpg] h'DnL, cfdfsf ue{df /xFbf g} hldg ysf{pg'sf ;fy} afa'sf laxfdf hGtL hfg] / pFwf] axg] xfjf jf Tot} aUg] kfgLnfO{ pFef]lt/ kmsf{pg] Ifdtf ePsf] jL/, a8]dfgsf /fªf kfpg] e}F;L rf]/]/ Nofpg] hStLrf]/ / aflx/ d';f] w/fkdf kbf{ leq /f]6L xfln /x]sL afx'gLsf] aofg oL nf]suLtdf 5 . d'vdf ;/:jtL geP/ klg km'tL{ lemSg] JolSt,klxn] slxNo} ga;]sf] egL csf{sf] sfvsf] b/efp a'em\g] Jolerf/L,  afunfO{ 6¥ofpg ;Sg] tyf  s's'/nfO{ 3fF8f] nufP/ To;s} cfafh ;'g]sf e/df cª\s';]sf] k|of]u u/L ;"o{¿kL km'nnfO{ tfGg ;Sg] uf]7fnf],v';f{gLsf] w'nf]d'nf] 8f]sfdf /fv]/ xf6 hfg] clg :ofpNof vs{df cfuf] afn]/ To;eGbf w]/} 6f9fsf] r's] tfndf eft vfg k'Ug] / la/fdL kbf{ klg pkrf/ u/]sf] gb]v]/ ufpFn]n] luHofPsf] cj:yfdf  j}B vf]Hg hfFbf gkfO{   ld/f] gfds lavfn' jg:klt vfP/ cfkm"n] klxn]b]lv dfof ub}{ cfPsf] ynf] jf  ToxfF /xg] k|]dLnfO{ e]6\g gkfPsf] wf]sf] d]6\g gkfO{ k|f0f TofUg] JolSt  klg oL nf]suLtdf b]vf k/]sf 5g\ . b'O{ efu rfdn kfs] klg Ps efu rfdn gkfSg] cf/Ldf ksfPsf] rfdnsf] eft vfg] ltg hafgn] NofPsf ltg e}F;Lx?dWo] Pp6f glaxfpg] ePsf] / p;}n] ltg j6f /fªf kfPsf] pb]snfUbf] aofg dfq oxfF 5}g grNg] l;Ssfdfly sfd ug]{ b'O{ hgf ;'gf/nfO{ /fgfsf]  / Ps hgfnfO{ cfFvf gEfPsf] eGg] pNn]v klg oxfF ul/Psf] 5 . o;/L g} xft} gePsf] sdf/fn] ltg xfF8L kfPsf] / lk7f] g} gePsf] xfF8Ldf ltg dfgf kfs]sf] clg To;d} ltg hgf kfpgf nfu]sf] cgf}7f] aofg klg o;df ul/Psf] 5 . kfx'gfx?dWo]sf] Pp6fn] eft} gvfPsf] /  p;;Fu  b'O{ j6f yf]qfdf]qf /  Pp6f rNb} grNg] bfd /x]sf] clg rNb} grNg] bfd lbP/ p;n] ltg xn uf]? lsg]sf]  tyf tL ltg xn  uf]?df b'O{ xn a'9fvf8f / Ps xn a;]sf] ynfaf6 p7\g} g;Sg] /x]sf] j0f{g ;d]t oxfF kfOG5 . oxfF dfG5]df /x]sf lj;ª\ult / cgf}7f k|j[lQsf  cg]s k|;ª\u ljBdfg 5g\ hf] c:jfefljs nfUb5g\ /  kf7s jf >f]tfdf xf:osf] l;h{gf ub{5g\ .
     oL nf]suLtx?df ljleGg hLjhGt'x? klg b]vf k/]sf 5g\ . ;Nofgsf] vnª\ufdf x'Ssf/ xfNg] afv|fsf] j0f{gn] hf]sf]xLnfO{ xF;fpF5 lsgls x'Ssf/ xfNg] sfo{ afv|fsf] geO{ ;fF9]sf] xf] . hStLrf]/n] ;]tfsfnf rf}F/ ePsf] 3f]8f r9]sf] b[Zo oxfF g} b]lvG5 . p;n] NofPsf] pDbf  e}F;Ln] hGdfPsf /fFufn] lkF8fn' v]tL u/]sf] kfOG5 h'g jg ;F'u'/n] 5]nf]v]nf] x'g] u/]/ vfPsf 5g\ ha ls 3/ ;'Fu'/ eg] y't'gf] hldgdf l6Nb} a:g ljjz 5g\ . o:t} u/L leqk6\l6 afx'gLn] /f]6L ksfpFb} u/]sf] cj:yfdf d';f] h]afnfdf jf kf;fdf kg{ uPsf] 5 . oxfF s'g} hGt'nfO{ rflxg]eGbf a9L vfgf h'6]sf] , s'g}n]  ef]s zfGt kfg{ gkfO{ emf]Fs kf]v]sf]] tyf s'g}n] vfgfsf] af:gf lnFb} aGbL aGg'  k/]sf]  l:ylt 5 .  kz'x?sf oL ultljlw b]v]/ dfG5] xfF:g] cj:yf oxfF l;h{gf ePsf] 5 . o;/L g} dfG5]n] dg k/]sf] s'/f k|fKt ug{ s's'/nfO{ 3fF8f] le/fP/ To;s} cfafhsf e/df cª\s';] nufPsf] hfgsf/Ln] klg dfG5]sf] a]xf]/f hgfO{ xfF;f]nfO{ lgDTofPsf] kfOG5 . glaxfpg] e}F;Ln] ltg /fFuf hGdfPsf] / grNg] /fFuf] ltg l;Ssfdf laqmL  ePsf] k|;ª\u xf:osf b[li6n] sd /f]rs 5}g . :d/0fLo 5 ltg l;Ssf eg]sf] klxn]sf] ;dodf cToGt d"Nojfg\ ljof] . kfgL gePsf] kf]v/Ldf ltg j6f ;x/ df5f b]vf kg'{ / ltgnfO{ kfgLsf] cefjn] k6\ofsk'6's / l6ldsl6lds kf/]sf] j0f{gdf klg xf:ofTdstf /x]sf] 5 .
   nf]sn] k|rngdf NofPsf efF8fs'F8f  / cf}hf/nfO{ klg oL nf]suLtsf] xf:o l;h{gfdf k|of]u ul/Psf] 5 . o; qmddf kmfnf], aGr/f], ufu|L, y}nf], 8f8', klgpF, 3fF8f], cª\s';], cf/L / xfF8L oxfF k|o'St 5g\ . rfdn,eft,/f]6L cflb vfg] s'/fsf rrf{ klg oxfF kfOG5g\ .  v]tLafnLsf] sfd ,uf]? gf/]sf], wfg /f]k]sf] / afnf nfu]sf] b[Zo tyf lkF8fnsf' ufgf  nfu]sf] / ;'Gtnfsf] af]6df bfgf kmn]sf] cj:yfnfO{ oL nf]suLtx?df lgofNg ;lsG5 .   k|s[ltsf rGb|,tf/f, k|sfz, gbL, kf]v/L, kfgL, xfjf / v/,:ofpnf cflb jg:kltsf] ljj]rgf oxfF kfOG5 . e]/L If]qsf ;'v]{t,;Nofg,:ofpn] vs{ / r'Uoftfn h:tf 7fpF;Fu ;DalGwt t'NofP/ xf:ffTds l:ylt lgdf{0f ug]{ k|oTg oxfF ePsf] 5 . cfly{s lqmofsnfksf s'/f klg oxfF 5g\ .  l;Ssf / bfd,tfdfvfgL / kmnfdvfgL h:tf ;fwg ;|f]t, j}B, uf]7fnf sdf/fsf] sfd Joj;fo tyf la;f}nL, d'/L / d'7L h:tf gfktf}nsf PsfOaf/] klg oxfF pNn]v ePsf] 5 . slno'usf ;fy} uef{wfg / laxf hGt h:tf lrGtghGo / ;+:sf/hGo sfds'/fnfO{ klg oL xf:o nf]suLtn] l6k]sf 5g\ .
$=;+/rgf
            e]/L  If]qsf xf:o nf]suLtnfO{ cfsf/,efj,no / efiff k|of]usf b[li6n] s]nfO{ ltgsf] ;+/rgfnfO{ lgDg cg';f/ 7Dofpg ;lsG5 M
-s_cfsf/ —oL nf]suLtx? rf}w x/km] em\ofp/]sf 5fF6sf Ps y/L 5g\ eg] csf{ y/L s]xL nfdf cfsf/sf 5g\ . nfdf cfsf/sf nf]suLtnfO{ nDa/L uLt klg eGg] ul/G5 . b'O{ x/kmb]lv la; x/km;Ddsf xf:o nf]suLtx? oxfF k|:t't 5g\ .
-v_efj —efj ;+/rgfnfO{ cfGtl/s ;+/rgf elgG5 . oxfFsf xf:o nf]suLtx?sf ljifo / k|;ª\u xfF;f] p7fpg] vfnsf 5g\ . tL  oxL wtL{sf hLjg, ;dfh / ultljlw;Fu ;DalGwt 5g\ .  tL  lj;ª\ut l:yltsf] lrq0f u/L xf:o l;h{gf  ug]{ ;fdYo{n] o'St 5g\ .
-u_no ;dfgfGt/tfsf] Jofks k|of]un] ubf{ oxfFsf xf:o nf]suLtx? nofTds ag]sf 5g\ . b'O{ x/km] nf]suLtsf km]b / 6'Kkf b'a}df ;dfg cIf/ 5g\ eg] nDa/L nf]suLtsf x/kmx?df cIf/ ;ª\Vof  km/s k/] klg j0f{ / zAbx?sf] ;dfgfGt/tf Jofks dfqfdf /x]sf] 5 . ltgdf cleJolStsf] k|jfx ljBdfg 5 . To;}n] oL nf]suLtx? noftds / u]ofTds aGg k'u]sf 5g\ .

-3_efiff  —efiff ;DaGwL cfkm\g} k|sf/sf ljz]iftfx? oL nf]suLtdf /x]sf  5g\ . e]/L If]qLo g]kfnLsf] :yfgLo eflifs k|of]u logdf ePsf] 5 . oxfF k|of]u ePsf vnª\uf…;b/ d'sfd, vf]of]…v/, lnafpg'…lgefpg'Ú, ONnfluNNff…5]nf]v]nf], df/sL…s's'/Ú, s'6L;f/f]…cª\s';]Ú, kf;L{…lv;LÚ, aofn…xfjfÚ, yf]tf{df]tf{…yf]qfdf]qfÚ, aNn…uf]?Ú, a'/fvf/f…a'9fvf8fÚ, vfpTof…vGr'jfÚ, n'jfvfgL…kmnfd vfgLÚ h:tf zAbx?df :ki6tM :yfgLokg b]lvG5 . oL nf]suLtx?df cfnª\sfl/s k|of]u vf;} ePsf] 5}g . clewf cy{ g} xf:osf nflu kof{Kt 5 . …d'NsÚ,…n'jfvfgLÚ h:tf zAbn] blIf0flt/sf] cjwL efiffsf] k|efj s]xL dfqfdf lelqPsf] yfx kfpg ;lsG5 .

%=lgisif{

       e]/L If]qdf k|rlnt nf]suLtx?df  xf:o nf]suLtsf] klg dxTTjk"0f{ :yfg /x]sf] 5 . tL xf:o nf]suLtsf ljifox? oxfFsf dfgj k|j[lTt,;fdflhs cj:yf,  s[lifsd{, kz'kG5L , k|s[lt hut\,;+:sf/ , nf]s ljZjf;,vfg] s'/f,efF8fs'F8f, cf}hf/, Joj;fo,cfly{s ultljlw cflb;Fu ;DalGwt 5g\ . ltgsf]  cfsf/ sljtfsf] d'Sts e]bsf ;/x 5f]6f] 5 . ltgsf] efj ;+/rgf xf:odo 5 / nofTdstf Pjd\ u]ofTdstf ltgdf ljBdfg 5 .
;Gbe{ ;fdu|L
lu/L,hLj]Gb| b]j -@)%&_,nf]s ;flxTosf] cjnf]sg, sf7df8f}F M Pstf k|sfzg .
=== === === -@)^#_,efiff lj1fg,efiff / eflifsf,sf7df8f}F M Pstf k|sfzg .
=== === ===-@)^%_,æl;DtfnLsf] efiff j}1flgs cWoogÆ,lqe'jg ljZj ljBfnodf k|:t't ck|sflzt zf]w k|aGw .
=== == === -@)^^_……xf:oJoª\UofTds nf]s sljtfsf ¿kdf pN6L ;jfO{Æ,dw'ks{,$@M#,k[=@)—@@ .
=== === ===-@)^&_,g]kfnL nf]s ;flxTodf hg hLjg, sf7df8f}F M Pstf k|sfzg .
=== === ===-@)^(_,æl;DtfnL nf]suLtsf] cWoogÆ,g]kfn ;ª\uLt tyf gf6\o k|1f k|lti7fgdf k|:tt ck|sflzt cg';Gwfg k|ltj]bg .
lqkf7L,jf;'b]j-@)%!_,æxf:oJoª\Uosf] ;}4flGts ;Gbe{tkm{Æ,k|1f,@#M*),k[=*)—!%$ .
kf]v/]n,afns[i0f -@)$)_ ,/fi6«efiff, kfFrf}F ;+:s/0f, nlnt k'/ M ;femf k|sfzg .

Comments

Popular posts from this blog

समालोचना यात्रामा पुष्करका भरोसालाग्दा पाइला पुष्कर रिजाल 'पुष्प'का समालोचनाहरुको पाण्डुलिपि पढ्ने अवसर पाएँ । साहित्यिक सिद्धान्तका साथै कविताका मझौला, लघु र लघुतम रूप (खण्डकाव्य, मुक्तक, हाइकु र फुटकर कविता), भाषा तथा लोक साहित्यसम्मलाई अध्ययनको विषय बनाइएको प्रस्तुत कृतिले समालोचकको बहु आयामिक अध्ययनको अभिरुचि र ज्ञानको क्षेत्रलाई सङ्केत गर्दछ । समालोचनाको पूर्वीय र पाश्चात्य पद्धति दुबैलाई महत्त्व दिँदै समाजोपयोगी विचार प्रवाहित गर्ने उनको प्रवृत्ति प्रशंसनीय छ । उनले नेपाली साहित्यको आधुनिक कालमा बढी विचरण गरे पनि माध्यमिक कालतिर पनि दृष्टि डोलाउन पुगेका छन् । त्यसैले पनि पुष्करको यो कृति विविधतामय बन्न पुगेको छ र थरी थरीका स्वादले युक्त छ भन्न सकिन्छ । समालोचक पुष्कर प्रगतिशील दृष्टिकोण राख्तछन् भन्ने कुरा उनका समालोचना पढ्दा थाह हुन्छ । उनी मार्क्स र मार्क्सवादी साहित्यिक मान्यताका सम्बन्धमा यहाँ निकै घोत्लिएका छन् । गोपाल प्रसाद शर्मा अधिकारीको 'श्रद्धा सुमन' कविता सङ्ग्रह तथा महानन्द ढकालको 'घाम उदाए' हाइकु सङ्ग्रहमा विद्यमान प्रगतिवादी एवम् प्रगतिशील चिन्तनबाट उनी प्रभावित छन् । प्रगतिवादी साहित्यले सम्झनु पर्ने प्रतिभाको खोजी र तिनका कृतिका विशेषताको विवेचनामा उनको प्रगतिवादी पहिचान खुलेको छ । उनमा अरू कसैप्रति पनि पूर्वाग्रही धारणा छैन भन्ने जानकारी पनि यहाँ उपलब्ध छ । उनले विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको 'सुम्निमा'का सकारात्मक पक्ष पहिल्याएर तथा वसन्त शर्माको 'श्रीकृष्ण चरित्र' को महत्त्वमाथि प्रकाश पारेर त्यसको छनक दिएका छन् । विधातात्त्विक कसीमा घोट्तै मदन पुरस्कार प्राप्त 'सेतो धरती'का केस्रा केस्रा केलाउने र त्यसका सबल र दुर्बल पक्ष चिनाउने काममा पनि उनको मिहिनेत परेको छ । यसरी नै मुक्तकको सिद्धान्तको व्याख्या गर्न उनले संस्कृतका साथै आधुनिक वाङ्मयको सेरोफेरोको परिक्रमा गरेका छन् र सोदाहरण आफ्नो भनाइलाई पुष्टि गर्ने काम गरेका छन् । नेपाली भाषाको पारिवारिक सम्बन्ध, उत्पत्ति र विकास सम्बन्धी कुरा नौलो नभए पनि ज्ञानलाई फिँजाउने कुरामा उपयोगी रहेको छ । सम्बन्धित क्षेत्रका अध्येताहरु यसबाट लाभान्वित हुन सक्तछन् । यसरी नै यहाँको लोक बाल कविता र बाल लोक गीतको अध्ययनले एकातिर बालकहरुलाई खुराक प्रदान गरेको छ भने अर्कातिर त्यस क्षेत्रमा केही गर्न चाहनेलाई व्याख्या विवेचनाको सैद्धान्तिक आधार प्रस्तुत गरेको छ । पुष्कर रिजाल 'पुष्प'ले आफ्नो यस समालोचना कृतिका माध्यमबाट प्रदर्शन गरेको छटाले के जनाउँछ भने उनी समालोचना क्षेत्रका हुने बिरुवाका चिल्ला पात हुन् र एक भरोसालाग्दा प्रतिभा हुन् । उनी साहित्यिक क्षेत्रका मूलभूत मान्यतासँग परिचित छन् र समालोचना क्षेत्रको अध्ययनमा गम्भीरतापूर्वक समर्पित छन् । नेपाली समालोचनाले उनी जस्ता समालोचकप्रति आशाप्रद दृष्टि लगाइ रहेको छ । अहिले पनि देशका विभिन्न भागमा रहेर राष्ट्र र जनताका पक्षमा कलम चलाउने कैयन् स्रष्टाहरु ओझेलमा छन् । तिनका राम्रा कामलाई प्रकाशमा ल्याउन नसक्ता ठुलो घाटा भएको छ । समाजले तिनबाट लिन सक्ने लाभ लिन सकेको छैन भने स्वयं स्रष्टाहरु पनि थप कामका लागि प्रेरित र उत्साहित बन्न सकेका छैनन् । यस अवस्थामा नेपाली समालोचनामा उनको आगमन स्वागतयोग्य छ । समालोचना विवेक प्रयोगको एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो । अविचलित र निरन्तर साधनाबाट यस क्षेत्रमा समर्पित व्यक्तिले नै यसमा सिद्धि प्राप्त गर्दछ । रिजालको प्रतिभा र लगनशीलताले उनलाई यस क्षेत्रमा अवश्यमेव सफलता दिलाउने छ भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु । उनको समालोचनात्मक कृति प्रकाशनको यस सुखद अवसरमा हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दै उत्तरोत्तर सफलताको कामना गर्दछु । प्रा.डा.जीवेन्द्र देव गिरी २००|२६ शान्ति नगर, काठमाडौँ । २ वैशाख २०७१ Oltxf;sf] ;'Gb/ kfgfsf ¿kdf …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚ g]kfnL Oltxf;sf s}og\ kfgfx¿ cem} clnlvt 5g\ . To;df klg g]kfnL hgtfsf] cfkm\gf] Oltxf; n]Vg] sfd t lgs} cw'/f] 5 . s=k'iknfnn] …g]kfnL hg cfGbf]ng M Ps ;dLIffÚ n]v]/ To;tkm{ xfdLnfO{ ky k|bz{g ug'{ ePsf] 5 , df]bgfy k|l>tn] To;nfO{ lj:tf/ ug{ kl;gf aufpg' ePsf] 5 / s]bf/gfy k|wfgn] klg o; dfu{nfO{ k5\ofO{ s]xL sfd ug'{ ePsf] 5 . Oltxf;sf cGo s]xL cWo]tfx¿sf klg cfzfnfUbf kfOnf o; lbzflt/ clu al9 /x]sf 5g\ . oL s]xL sfdx¿ eP tfklg g]kfnL hg cfGbf]ngsf] a[xt\ Oltxf; n]vgdf k"0f{tf Nofpg lgs} sfdx¿ cem} ck]lIft 5g\ . o;lglDt Oltxf;sf ljleGg 36gf;Fu ufFl;Psf JolStx¿sf n]v / ;+:d/0fn] dxŒjk"0f{ vhfgf k|bfg ug{' :jfefljs 5 . ctM xfd|f sltko o'u gfossf hLjgsf k|]/0ffbfoL sfd, ;ª\3if{ / cg'ejsf ufyf pxfFx¿;Fu} x/fpgfn] k5'tfpg' k/]sf] cj:yf / a]xf]g'{ k/]sf] Ifltk|lt xfdL ;a} ;r]t x'g cfjZos 5 . g]kfnsf] jt{dfg kl/jlt{t cj:yfdf P]ltxfl;s dxŒjsf s]xL ;fdu|L cjZo g} k|sfzdf cfPsf 5g\ . ltgsf] k|sfzg x'g' xfd|f lglDt cToGt v';Lsf] s'/f xf] t/ tL cw'/f / ck"0f{ 5g\ . ctM a9LeGbf a9L dfqfdf To; k|sf/sf vhfgfsf] ;fj{hlgsLs/0f clxn]sf] cfjZostf xf] . ci6nIdL zfSosf] k|:t't sfo{n] oxL cfjZostfsf] k"lt{df dxŒjk"0f{ of]ubfg u/]sf] 5 . o;nfO{ g]kfnL hg ;ª\3if{sf] ToxL a[xt\ Oltxf;sf] ;'Gb/ kfgfsf ¿kdf lng ;lsG5 . …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚsf gfdn] xfd|f ;fd' cfO k'u]sf] o; s[ltsf] d :jfut ub{5' / n]vs zfSonfO{ xflb{s awfO{ 1fkg ub}{ n]vg If]qdf lg/Gt/ kfOnf clu al9 /xf];\ egL z'e sfdgf JoQm ub{5' . …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚ s'g} p8Gt]a'8Gt] xjfO{ sNkgf xf]Og, g t xf] of] s'g} /x:osf] kf]sf] . jf:tjdf of] t xf]—oyfy{df cfwfl/t cfF6, Tofu, w}o{ / ;ª\3if{sf] hLjGt aofg . of] s[lt sf7df8f}Fsf] ;'ljwf ;DkGg kl/jf/df hGd]/ klg g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngdf ;dlk{t eO{ prfOsf] ljGb' :kz{ ug{ ;kmn ci6nIdL zfSosf] pbfx/0fLo hLjg;Fu t ;DalGwt 5Fb} 5, ;Fu;Fu} pxfFsf ;xsdL{sf ¿kdf /x]sf cg]s JolStx¿sf sd{nfO{ s]xL dfqfdf g} eP klg cª\lst ug{ cu|;/ 5 . ci6n] 6]s]sf] lk:s/sf] wtL{sf] ;'uGw / ToxfFsf] ;dfhsf] af]nL oxfF ;'Gg ;lsG5 . sf7df8f}F pkTosfsf kfFuf, 6f]vf / cGo :yfgx¿ xf]pg\ jf emfkfsf a:tLx¿, ci6 ljleGg ;ef, a}7s, e]nf, ;ª\u7g, cfGbf]ng / h]ndf cg]s ;fyLx¿dfem e]l6g' x'G5 . g]kfnL hg cfGbf]ngsf] lbof] afln /x]sf s}og\ dlxnf k'?ifx¿;Fu o; s[ltn] xfd|f] ;fIffTsf/ u/fpF5 . cf:yfsf nflu cfkm\gf cfdfa'af, efO alxgL Pjd\ Oi6ldq dfq xf]Og, 5f]/L5f]/faf6 klg b"/Ldf /x]/ kltkTgL g} ;ª\3if{sf d}bfg, psfnL cf]/fnL, jg hª\un / vf]nfgfnf kf/ ul//x]sf] b[Zo oxfF b]lvG5 . cfkm\gf klt s=Zofd cyf{t\ cd[t af]x/fsf] ;xofqfaf6 hLjgsf ufx|f ;fFu'/f lbg kf/ ug{ ;xh ePsf] ci6sf] cfTd:jLs[lt 5 . kltkTgL b'a} hgf kf6L{ hLjgdf cys / ;kmn ¿kdf o;/L ;lqmo /x]sf] sd} b]Vg kfOG5 . hgtfsf kf]N6fdf 5f]/L5f]/fnfO{ ;'Dk]/ ;dfhsf] ¿kfGt/0fdf s'lb /x]sf] o; hf]8Lsf] ;xofqf :jod\ klg cg's/0fLo 5 h;nfO{ o; s[ltsf kfgfx¿df k9\g ;lsG5 . hgtf;Fu s:tf] Jojxf/ ug]{ / j}/Laf6 s;/L hf]lug] eGg] s'/fsf /f]rs cg'ejx¿ oxfF ;FuflnPsf 5g\ . o; qmddf cfkm\gf njfO vjfO, afgLa]xf]/f / a/Jojxf/df kl/jt{g NofP/ hgtfsf] dg lhTg ul/Psf hl'Qmx¿ o; s[ltsf cfsif{0fsf ljifo ag]sf 5g\ . hgtfsf] dfG5] eP/ a:tf st} cf]8f/sf] jf;, st} u'Gb|Lsf] cf]5\ofg, st} l9F8f]sf] ufF;, st} cfF;' r'xfpFb} d/]sf] uf]?sf] df;' lgn]sf] l:ylt / st} lnvfh'd|fsf] lhpel/ /hfOF a]xf]g'{ k/]sf] cj:yf oxfF b]lvG5 . slxn] /ft /fte/ lxF8]sf], slxn] ds}af/Ldf /ft latfPsf] / c¿sf ;xf/fdf vf]nf t/]sf], slxn] cª\u|]hLafh ag]/ clg slxn] y'G5]n] 5f]lkP/ v/fa dfG5]x¿af6 ar]sf] h:tf s'/f klg oxfF e]l6G5g\ . Pp6L dlxnfn] e"ldut hLjg latfpg' kbf{ nfu]sf cfIf]k, a]xf]g'{ k/]sf ckdfg, cfO k/]sf vt/f / ltgsf] s'zntfk"0f{ ;fdgfnfO{ klg oxfF lnlka4 ul/Psf] 5 . oLeGbf klg cem} cle?lrsf ljifosf ¿kdf k|x/Lsf kmGbfdf kbf{ ci6 / pxfFsf ;fyLx¿n] ef]Ug' k/]sf] b'Jo{jxf/ / oftgf clg kf6L{, cfkm" / ;xsdL{nfO{ hf]ufpg tyf uf]kgLotf arfpg pxfFx¿n] u/]sf sfd, k|bz{g u/]sf] ;fx; Pjd\ ;zQm k|lt/f]w /x]sf 5g\ . k~rfot sfnLg lg/ª\s'ztfaf6 g]kfnnfO{ d'St ug{ sDo'lg:6 qmflGtsf/Lx¿n] s] s:tf ultljlw u/]sf lyP eGg] s'/fsf] Ps emns o; s[ltsf cfFvLem\ofnaf6 lgofNg ;lsG5 . k|:t't s[ltn] x/]s qmflGtsf/Ldf pT;fx 5g{] ;'lglZrt 5 . o;n] dlxnfx¿nfO{ 3/sf rf/ s'gfdf dfq ;Lldt /fVg rfxg]x¿nfO{ klg gofF kf7 l;sfpg] 5 . ;h{sx¿n] o;af6 l;h{gfsf cGo ljwfsf nflu ;fdu|L k|fKt ug]{ 5g\ . o; s[ltsf] gf6sLs/0f, rnlrqLs/0f / cfVofgLs/0f ;Dej 5 . o; s[ltnfO{ g]kfnsf / ljZjsf cGo efiffdf cg'jfb ug{ ;lsof] eg] dfgj ;d'bfosf] 7'nf] lx:;f o;af6 nfeflGjt x'g] 5 . o;af6 k|]/0ff lnP/ c¿ qmflGtsf/Lx¿n] klg o; k|sf/sf s[lt l;h{gf u?g\ / g]kfnL /fhgLlt Pjd\ Oltxf;sf uf}/jdo kfgfx¿ dflg;sf] d/0f;Fu} ljno x'g gkfpg\ eGg] z'e]R5f d /fVt5' . ;/n efiffdf cfkm"n] ef]u]sf s'/fx¿sf] :jfefljs k|:t't ul/Psf] of] s[lt cfd hg ;d'bfosf] ?lr cfslif{t ug{ ;kmn x'g] s'/fdf klg d 9'Ss 5' . @)&) kmfu'g !( 8f=hLj]Gb| b]j lu/L zflGt gu/, sf7df8f}F k|fWofks, g]kfnL s]Gb|Lo ljefu, lqe'jg ljZj ljBfno, sLlt{k'/

सम्झनामा चीन भ्रमण