समालोचना यात्रामा पुष्करका भरोसालाग्दा पाइला पुष्कर रिजाल 'पुष्प'का समालोचनाहरुको पाण्डुलिपि पढ्ने अवसर पाएँ । साहित्यिक सिद्धान्तका साथै कविताका मझौला, लघु र लघुतम रूप (खण्डकाव्य, मुक्तक, हाइकु र फुटकर कविता), भाषा तथा लोक साहित्यसम्मलाई अध्ययनको विषय बनाइएको प्रस्तुत कृतिले समालोचकको बहु आयामिक अध्ययनको अभिरुचि र ज्ञानको क्षेत्रलाई सङ्केत गर्दछ । समालोचनाको पूर्वीय र पाश्चात्य पद्धति दुबैलाई महत्त्व दिँदै समाजोपयोगी विचार प्रवाहित गर्ने उनको प्रवृत्ति प्रशंसनीय छ । उनले नेपाली साहित्यको आधुनिक कालमा बढी विचरण गरे पनि माध्यमिक कालतिर पनि दृष्टि डोलाउन पुगेका छन् । त्यसैले पनि पुष्करको यो कृति विविधतामय बन्न पुगेको छ र थरी थरीका स्वादले युक्त छ भन्न सकिन्छ । समालोचक पुष्कर प्रगतिशील दृष्टिकोण राख्तछन् भन्ने कुरा उनका समालोचना पढ्दा थाह हुन्छ । उनी मार्क्स र मार्क्सवादी साहित्यिक मान्यताका सम्बन्धमा यहाँ निकै घोत्लिएका छन् । गोपाल प्रसाद शर्मा अधिकारीको 'श्रद्धा सुमन' कविता सङ्ग्रह तथा महानन्द ढकालको 'घाम उदाए' हाइकु सङ्ग्रहमा विद्यमान प्रगतिवादी एवम् प्रगतिशील चिन्तनबाट उनी प्रभावित छन् । प्रगतिवादी साहित्यले सम्झनु पर्ने प्रतिभाको खोजी र तिनका कृतिका विशेषताको विवेचनामा उनको प्रगतिवादी पहिचान खुलेको छ । उनमा अरू कसैप्रति पनि पूर्वाग्रही धारणा छैन भन्ने जानकारी पनि यहाँ उपलब्ध छ । उनले विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको 'सुम्निमा'का सकारात्मक पक्ष पहिल्याएर तथा वसन्त शर्माको 'श्रीकृष्ण चरित्र' को महत्त्वमाथि प्रकाश पारेर त्यसको छनक दिएका छन् । विधातात्त्विक कसीमा घोट्तै मदन पुरस्कार प्राप्त 'सेतो धरती'का केस्रा केस्रा केलाउने र त्यसका सबल र दुर्बल पक्ष चिनाउने काममा पनि उनको मिहिनेत परेको छ । यसरी नै मुक्तकको सिद्धान्तको व्याख्या गर्न उनले संस्कृतका साथै आधुनिक वाङ्मयको सेरोफेरोको परिक्रमा गरेका छन् र सोदाहरण आफ्नो भनाइलाई पुष्टि गर्ने काम गरेका छन् । नेपाली भाषाको पारिवारिक सम्बन्ध, उत्पत्ति र विकास सम्बन्धी कुरा नौलो नभए पनि ज्ञानलाई फिँजाउने कुरामा उपयोगी रहेको छ । सम्बन्धित क्षेत्रका अध्येताहरु यसबाट लाभान्वित हुन सक्तछन् । यसरी नै यहाँको लोक बाल कविता र बाल लोक गीतको अध्ययनले एकातिर बालकहरुलाई खुराक प्रदान गरेको छ भने अर्कातिर त्यस क्षेत्रमा केही गर्न चाहनेलाई व्याख्या विवेचनाको सैद्धान्तिक आधार प्रस्तुत गरेको छ । पुष्कर रिजाल 'पुष्प'ले आफ्नो यस समालोचना कृतिका माध्यमबाट प्रदर्शन गरेको छटाले के जनाउँछ भने उनी समालोचना क्षेत्रका हुने बिरुवाका चिल्ला पात हुन् र एक भरोसालाग्दा प्रतिभा हुन् । उनी साहित्यिक क्षेत्रका मूलभूत मान्यतासँग परिचित छन् र समालोचना क्षेत्रको अध्ययनमा गम्भीरतापूर्वक समर्पित छन् । नेपाली समालोचनाले उनी जस्ता समालोचकप्रति आशाप्रद दृष्टि लगाइ रहेको छ । अहिले पनि देशका विभिन्न भागमा रहेर राष्ट्र र जनताका पक्षमा कलम चलाउने कैयन् स्रष्टाहरु ओझेलमा छन् । तिनका राम्रा कामलाई प्रकाशमा ल्याउन नसक्ता ठुलो घाटा भएको छ । समाजले तिनबाट लिन सक्ने लाभ लिन सकेको छैन भने स्वयं स्रष्टाहरु पनि थप कामका लागि प्रेरित र उत्साहित बन्न सकेका छैनन् । यस अवस्थामा नेपाली समालोचनामा उनको आगमन स्वागतयोग्य छ । समालोचना विवेक प्रयोगको एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो । अविचलित र निरन्तर साधनाबाट यस क्षेत्रमा समर्पित व्यक्तिले नै यसमा सिद्धि प्राप्त गर्दछ । रिजालको प्रतिभा र लगनशीलताले उनलाई यस क्षेत्रमा अवश्यमेव सफलता दिलाउने छ भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु । उनको समालोचनात्मक कृति प्रकाशनको यस सुखद अवसरमा हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दै उत्तरोत्तर सफलताको कामना गर्दछु । प्रा.डा.जीवेन्द्र देव गिरी २००|२६ शान्ति नगर, काठमाडौँ । २ वैशाख २०७१ Oltxf;sf] ;'Gb/ kfgfsf ¿kdf …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚ g]kfnL Oltxf;sf s}og\ kfgfx¿ cem} clnlvt 5g\ . To;df klg g]kfnL hgtfsf] cfkm\gf] Oltxf; n]Vg] sfd t lgs} cw'/f] 5 . s=k'iknfnn] …g]kfnL hg cfGbf]ng M Ps ;dLIffÚ n]v]/ To;tkm{ xfdLnfO{ ky k|bz{g ug'{ ePsf] 5 , df]bgfy k|l>tn] To;nfO{ lj:tf/ ug{ kl;gf aufpg' ePsf] 5 / s]bf/gfy k|wfgn] klg o; dfu{nfO{ k5\ofO{ s]xL sfd ug'{ ePsf] 5 . Oltxf;sf cGo s]xL cWo]tfx¿sf klg cfzfnfUbf kfOnf o; lbzflt/ clu al9 /x]sf 5g\ . oL s]xL sfdx¿ eP tfklg g]kfnL hg cfGbf]ngsf] a[xt\ Oltxf; n]vgdf k"0f{tf Nofpg lgs} sfdx¿ cem} ck]lIft 5g\ . o;lglDt Oltxf;sf ljleGg 36gf;Fu ufFl;Psf JolStx¿sf n]v / ;+:d/0fn] dxŒjk"0f{ vhfgf k|bfg ug{' :jfefljs 5 . ctM xfd|f sltko o'u gfossf hLjgsf k|]/0ffbfoL sfd, ;ª\3if{ / cg'ejsf ufyf pxfFx¿;Fu} x/fpgfn] k5'tfpg' k/]sf] cj:yf / a]xf]g'{ k/]sf] Ifltk|lt xfdL ;a} ;r]t x'g cfjZos 5 . g]kfnsf] jt{dfg kl/jlt{t cj:yfdf P]ltxfl;s dxŒjsf s]xL ;fdu|L cjZo g} k|sfzdf cfPsf 5g\ . ltgsf] k|sfzg x'g' xfd|f lglDt cToGt v';Lsf] s'/f xf] t/ tL cw'/f / ck"0f{ 5g\ . ctM a9LeGbf a9L dfqfdf To; k|sf/sf vhfgfsf] ;fj{hlgsLs/0f clxn]sf] cfjZostf xf] . ci6nIdL zfSosf] k|:t't sfo{n] oxL cfjZostfsf] k"lt{df dxŒjk"0f{ of]ubfg u/]sf] 5 . o;nfO{ g]kfnL hg ;ª\3if{sf] ToxL a[xt\ Oltxf;sf] ;'Gb/ kfgfsf ¿kdf lng ;lsG5 . …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚsf gfdn] xfd|f ;fd' cfO k'u]sf] o; s[ltsf] d :jfut ub{5' / n]vs zfSonfO{ xflb{s awfO{ 1fkg ub}{ n]vg If]qdf lg/Gt/ kfOnf clu al9 /xf];\ egL z'e sfdgf JoQm ub{5' . …d]/f] kfOnf d]/f] cg'ejÚ s'g} p8Gt]a'8Gt] xjfO{ sNkgf xf]Og, g t xf] of] s'g} /x:osf] kf]sf] . jf:tjdf of] t xf]—oyfy{df cfwfl/t cfF6, Tofu, w}o{ / ;ª\3if{sf] hLjGt aofg . of] s[lt sf7df8f}Fsf] ;'ljwf ;DkGg kl/jf/df hGd]/ klg g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngdf ;dlk{t eO{ prfOsf] ljGb' :kz{ ug{ ;kmn ci6nIdL zfSosf] pbfx/0fLo hLjg;Fu t ;DalGwt 5Fb} 5, ;Fu;Fu} pxfFsf ;xsdL{sf ¿kdf /x]sf cg]s JolStx¿sf sd{nfO{ s]xL dfqfdf g} eP klg cª\lst ug{ cu|;/ 5 . ci6n] 6]s]sf] lk:s/sf] wtL{sf] ;'uGw / ToxfFsf] ;dfhsf] af]nL oxfF ;'Gg ;lsG5 . sf7df8f}F pkTosfsf kfFuf, 6f]vf / cGo :yfgx¿ xf]pg\ jf emfkfsf a:tLx¿, ci6 ljleGg ;ef, a}7s, e]nf, ;ª\u7g, cfGbf]ng / h]ndf cg]s ;fyLx¿dfem e]l6g' x'G5 . g]kfnL hg cfGbf]ngsf] lbof] afln /x]sf s}og\ dlxnf k'?ifx¿;Fu o; s[ltn] xfd|f] ;fIffTsf/ u/fpF5 . cf:yfsf nflu cfkm\gf cfdfa'af, efO alxgL Pjd\ Oi6ldq dfq xf]Og, 5f]/L5f]/faf6 klg b"/Ldf /x]/ kltkTgL g} ;ª\3if{sf d}bfg, psfnL cf]/fnL, jg hª\un / vf]nfgfnf kf/ ul//x]sf] b[Zo oxfF b]lvG5 . cfkm\gf klt s=Zofd cyf{t\ cd[t af]x/fsf] ;xofqfaf6 hLjgsf ufx|f ;fFu'/f lbg kf/ ug{ ;xh ePsf] ci6sf] cfTd:jLs[lt 5 . kltkTgL b'a} hgf kf6L{ hLjgdf cys / ;kmn ¿kdf o;/L ;lqmo /x]sf] sd} b]Vg kfOG5 . hgtfsf kf]N6fdf 5f]/L5f]/fnfO{ ;'Dk]/ ;dfhsf] ¿kfGt/0fdf s'lb /x]sf] o; hf]8Lsf] ;xofqf :jod\ klg cg's/0fLo 5 h;nfO{ o; s[ltsf kfgfx¿df k9\g ;lsG5 . hgtf;Fu s:tf] Jojxf/ ug]{ / j}/Laf6 s;/L hf]lug] eGg] s'/fsf /f]rs cg'ejx¿ oxfF ;FuflnPsf 5g\ . o; qmddf cfkm\gf njfO vjfO, afgLa]xf]/f / a/Jojxf/df kl/jt{g NofP/ hgtfsf] dg lhTg ul/Psf hl'Qmx¿ o; s[ltsf cfsif{0fsf ljifo ag]sf 5g\ . hgtfsf] dfG5] eP/ a:tf st} cf]8f/sf] jf;, st} u'Gb|Lsf] cf]5\ofg, st} l9F8f]sf] ufF;, st} cfF;' r'xfpFb} d/]sf] uf]?sf] df;' lgn]sf] l:ylt / st} lnvfh'd|fsf] lhpel/ /hfOF a]xf]g'{ k/]sf] cj:yf oxfF b]lvG5 . slxn] /ft /fte/ lxF8]sf], slxn] ds}af/Ldf /ft latfPsf] / c¿sf ;xf/fdf vf]nf t/]sf], slxn] cª\u|]hLafh ag]/ clg slxn] y'G5]n] 5f]lkP/ v/fa dfG5]x¿af6 ar]sf] h:tf s'/f klg oxfF e]l6G5g\ . Pp6L dlxnfn] e"ldut hLjg latfpg' kbf{ nfu]sf cfIf]k, a]xf]g'{ k/]sf ckdfg, cfO k/]sf vt/f / ltgsf] s'zntfk"0f{ ;fdgfnfO{ klg oxfF lnlka4 ul/Psf] 5 . oLeGbf klg cem} cle?lrsf ljifosf ¿kdf k|x/Lsf kmGbfdf kbf{ ci6 / pxfFsf ;fyLx¿n] ef]Ug' k/]sf] b'Jo{jxf/ / oftgf clg kf6L{, cfkm" / ;xsdL{nfO{ hf]ufpg tyf uf]kgLotf arfpg pxfFx¿n] u/]sf sfd, k|bz{g u/]sf] ;fx; Pjd\ ;zQm k|lt/f]w /x]sf 5g\ . k~rfot sfnLg lg/ª\s'ztfaf6 g]kfnnfO{ d'St ug{ sDo'lg:6 qmflGtsf/Lx¿n] s] s:tf ultljlw u/]sf lyP eGg] s'/fsf] Ps emns o; s[ltsf cfFvLem\ofnaf6 lgofNg ;lsG5 . k|:t't s[ltn] x/]s qmflGtsf/Ldf pT;fx 5g{] ;'lglZrt 5 . o;n] dlxnfx¿nfO{ 3/sf rf/ s'gfdf dfq ;Lldt /fVg rfxg]x¿nfO{ klg gofF kf7 l;sfpg] 5 . ;h{sx¿n] o;af6 l;h{gfsf cGo ljwfsf nflu ;fdu|L k|fKt ug]{ 5g\ . o; s[ltsf] gf6sLs/0f, rnlrqLs/0f / cfVofgLs/0f ;Dej 5 . o; s[ltnfO{ g]kfnsf / ljZjsf cGo efiffdf cg'jfb ug{ ;lsof] eg] dfgj ;d'bfosf] 7'nf] lx:;f o;af6 nfeflGjt x'g] 5 . o;af6 k|]/0ff lnP/ c¿ qmflGtsf/Lx¿n] klg o; k|sf/sf s[lt l;h{gf u?g\ / g]kfnL /fhgLlt Pjd\ Oltxf;sf uf}/jdo kfgfx¿ dflg;sf] d/0f;Fu} ljno x'g gkfpg\ eGg] z'e]R5f d /fVt5' . ;/n efiffdf cfkm"n] ef]u]sf s'/fx¿sf] :jfefljs k|:t't ul/Psf] of] s[lt cfd hg ;d'bfosf] ?lr cfslif{t ug{ ;kmn x'g] s'/fdf klg d 9'Ss 5' . @)&) kmfu'g !( 8f=hLj]Gb| b]j lu/L zflGt gu/, sf7df8f}F k|fWofks, g]kfnL s]Gb|Lo ljefu, lqe'jg ljZj ljBfno, sLlt{k'/

  k7gLo s[ltsf ¿kdf ltldlN;gfsf] s]xL ;dLIff s]xL ;dfnf]rgf

xl/ k|;fb ltldlN;gfsf] æs]xL ;dLIff s]xL ;dfnf]rgfÆ gfds s[lt g]kfnL  jfª\don] kfPsf] 5 . of] cToGt v';Lsf] s'/f xf] . e]/L If]qsf] g]kfnuGhnfO{ sd{ynf] agfP/ g]kfnL ;flxTo, nf]s ;flxTo /  g]kfnsf efiffsf] pTyfgdf snd rnfO /x]sf ltldlN;gfsf] o; s[ltn] :yfgLo efiff ;flxTo ;DaGwL s]xL dxTTjk"0f{ hfgsf/Lsf] k|:t'ltsf ;fy} /fi6«sf rlr{t  k|ltefx?sf  ;flxlTos s[lt / sd{af/] k|sfz kf/]sf] 5 . n]vssf] efiff ;flxTosf] 1fg / nfdf] ;dosf] k|fWofkg cg'ejnfO{ vGofP/ tof/ ul/Psf] o; s[ltsf] u'bL lxtsf/L t 5Fb} 5 , cWoog cg';Gwfgsf b[li6n] klg pkof]uL 5 . o;sf 1fgjw{s ;fdu|Laf6 lzIfs ljBfyL{sf ;fy} tdfd 1fglkkf;'  kf7sx? nfeflGjt x'g] 5g\ .

     g]kfnL ;flxTosf k|l;4 cu|h ;|i6f efg'eSt / b]jsf]6f , g]kfnL k|ultjfbL ;flxTosf w'/L0f JolStTj df]bgfy  k|l>t, ;'k|l;4 xf:o Joª\Uosf/ xl/j+z cfrfo{, jt{dfg ;dosf ;zSt  x:tfIf/ /fdk|;fb 1jfnL, g]kfnuGhdf /x]/ ;flxlTos lIflth rxfg]{ lj=ljsf; cyf{t\ lji0f'bf; >]i7 clg 8f=uf]kfn k|;fb zdf{ clwsf/Lsf] JolStTj / s[ltTjsf kf6fx? o; s[ltdf s]nfOPsf] 5 . g]kfnL e"lddf l;lh{t cjwL ;flxTolt/  b[li6 nufP/ cjwL ;flxTosf ;h{sx?nfO{ lrgfpg] k|oTg klg oxfF ePsf] 5 . o;sf ;fy} b}n]vL e"lddf pknAw æafnf/fhf sfzL/fdsf] ef/tÆ gfds nf]sufyf / e]/L s0ff{nLsf] ;]/f]km]/f]df a;f]af; ug]{ /fhLx? / ltgsf] efiffsf] ljz]iftfnfO{ ;fj{hlgs ug]{ sfddf n]vsn] o;df kl;gf aufPsf] kfOG5 .

      ltldlN;gfsf ;flxlTos eflifs If]qsf oL sfdx? pNn]vgLo 5g\ .  efg'eStn] u/]sf] P]ltxfl;s dxTTjsf sfdx?sf hudf g} jt{dfg g]kfnL ;flxTosf] ;'b[9 cfwf/ tof/ ePsf] xf] . pgn] /rgf u/]sf] …/fdfo0fÚ, v08sfJo tyf k'm6s/ sljtfx? nf]slk|o 5g\ / tL hg hgsf d'vdf e'mlG8Psf 5g\ . pgsf] sfJosnf / sfJoefiffsf af/]df ltldlN;gfn] ljj]rgf ub}{ efg'sf] of]ubfgsf] ;d'lrt d"Nofª\sg u/]sf 5g\ . b]jsf]6fsf] …zfs'GtnÚ g]kfnL dxfsfJosf] Oltxf;df ljlzi6 :yfg /fVg] dxfsfJo xf] . hlt k9\b} uof] plt /l;nf] nfUb} hfg] o; s[ltn] g]kfnL dxfsfJosf] prfO p7fpg k'/f u/]sf] e"ldsfaf/] ;dfnf]rs hfgsf/ 5g\ . To;}n] o;nfO{ ;jf]{Ts[i6 dxfsfJosf] ;+1f lbFb} ;dfnf]rsn] To;nfO{ k'li6 ug]{ k|oTg u/]sf 5g\ . o;/L g} jl/i7 k|ultjfbL ;|i6f df]bgfy k|l>tn] g]kfnL ;dfhsf] ¿kfGt/0fdf u/]sf] of]ubfgsf] n]vfhf]vf ub}{ pgsf] dfgj dxfsfJosf ljz]iftf klxNofpg] sfd ;dfnf]rsn] u/]sf 5g\ . g]kfnL ;dfhdf ljBdfg hfltk|yf / ¿l9a'9Ln] kf/]sf] gsf/fTds k|efj x6fpg o; dxfsfJosf ;'wf/fTds ;Gb]znfO{ oxfF ;lj:tf/ lgoflnPsf] 5 . xl/j+z cfrfo{ g]kfnL xf:oJoª\Uosf If]qdf /fd|f] kl/ro agfPsf hglk|o  snfsf/sf] gfd xf] . pgsf] …lrgf x/fPsf] dfG5]Úsf xf:oJoª\UofTds /rgfsf ;an / b'a{n kIfnfO{ klxrfg u/L ;dLIff ul/gfn] n]vs / kf7s b'a}nfO{ oxfF v'/fs pknAw 5 . /fdk|;fb 1jfnLsf sljtf jt{dfg k|ultjfbL g]kfnL ;flxTosf dxTTjk"0f{ ;DklTtsf ¿kdf /x]sf 5g\ . pgsf] …zAbsf] ;f}Gbo{Údf ltgsf s]xL afGsL ljBdfg 5g\ . ltldlNl;gfsf] ;dfnf]rsn] ltgsf] ;fdYo{sf] oyf]lrt cfsng u/]sf] 5 . lj=ljsf;n] Oltxf;sf] ljz]if sfnv08df ;flxTosf ljleGg ljwfdf g]kfnuGhsf] kl/j]zdf /x]/ u/]sf sfdsf] j0f{gåf/f pgnfO{ cf]em]ndf kg{af6 hf]ufpg oxfF n]vsn] b]vfPsf] ?lr k|z+;gLo 5 . pgsf sljtf, syf, ;dfnf]rgf / vf]hd"ns /rgfsf af/]df oxfF ul/Psf] ljj]rgfn] pgL s] s:tf ;h{s x'g\ eGg] s'/f v'n:t ePsf] 5 . k|fWofks uf]kfnk|;fb zdf{ clwsf/Lsf] kl/ro lbFb} pgsf] sljTjsf s];|f oxfF s]nfOPsf] 5 . jf:tjdf clwsf/Lsf sljtfsf 9f]sf p3fb}{ ;Defjgfsf pHofnf k|b]zlt/ ;dfnf]rsn] pgnfO{ oxfF cfdGq0f u/]sf 5g\ . s0ff{nL If]qsf] nf]s ;flxTosf] cWoogdf  pgsf] ?lr /x]sf] s'/f pgn] u/]sf] jL/ufyf æafnf/fhf sfzL/fdsf] ef/tÆsf] cWoogn] :ki6 u/]sf] 5 . jf:tjdf nf]s ;flxTo xfd|f] cd"No ;Dkbf xf] / o;tkm{ cWo]tfx?sf kfOnf nlDs /xg' kb{5 .

      ltldlN;gfn] cNk;ª\Vos hflt, ltgsf] efiff, ;+:s[lt / ;flxTosf] vf]h, ;+/If0f / ljsf;df b]vfPsf] cle?lr pbfx/0fLo 5 . /fhL hfltsf af/]df pgn] oxfF h] ;"rgf k:s]sf 5g\ Tof] pNn]vgLo 5 . /fhL efiffsf ljz]iftf lbO{ ;f] efiffsf] ;+/If0f / ljsf;df pgn] ;a}sf] Wofgfsif{0f u/]sf 5g\ . o:t} u/L cjwL ;flxTosf cg]s n]vsx?;Fu pgn] xfd|f] kl/ro u/fPsf 5g\ . g]kfnsf /fi6«efiffx?dWo] Ps k|d'v efiffsf ¿kdf /x]sf] cjwL efiffsf] ;flxToaf/] vf]hlag ug]{ / rrf{ rnfpg] pgsf] sfd :t'To 5 .

      xl/ k|;fb ltldlN;gfn] cfˆgf] n]vgsf dfWodaf6 /fhwfgL aflx/ /x]/ klg lg/Gt/ of]ubfg ul/ /xg' ePsf] 5 . k|:t't æs]xL ;dLIff s]xL ;dfnf]rgfÆ klg To;s} k|ltkmn xf] . o;af6 g]kfnL ;dfnf]rgfsf] ;d[l4df yk of]ubfg ePsf] 5 . l;h{gf / ;fwgfsf If]qdf pxfFsf cys kfOnf clu al9 /x'g\ .

@)&$ dª\l;/ @% ut]                       k|f=8f=hLj]Gb| b]j lu/L,                                                                                   ;                                                        ;b:o ;lrj,

                                                          g]kfn k|1f k|lti7fg