राजेन्द्र सुवेदीका आयाम : शुभेच्छुको उल्लेख्य काम
राजेन्द्र सुवेदीका आयाम : शुभेच्छुको उल्लेख्य काम
राजेन्द्र सुवेदी नेपाली राष्ट्रिय जीवनमा एक
विशिष्ट प्रतिभाका रूपमा परिचित नाम हो । शिक्षा, साहित्य, समाज सेवा आदि विविध
क्षेत्रमा उहाँले गरेका योगदानबाट नेपाली समाज लाभान्वित छ । नेपालको सुदूर पूर्वी
पहाडको पाँचथरमा जन्मेर शिक्षाध्ययनका निम्ति अनेक सङ्घर्ष गर्दै आज उहाँ जहाँ
उभिनु भएको छ त्यो उहाँको नितान्त कर्मशील जिन्दगीको प्रतिफल हो । त्यसैले उहाँका
कामको समुचित मूल्याङ्कन होओस् भन्ने असल उद्देश्यका साथ एउटा ग्रन्थ प्रकाशनको
काम सर्जक राजेन्द्र सुवेदी अभिवादन समिति २०७१ ले अगि बढाएको कुरा हामी सबैलाई
थाह छ । त्यही कामका सिलसिलामा समितिका सचिव रमेश शुभेच्छुले लेख्तै जाँदा एउटा
बेग्लै ग्रन्थका रूपमा 'राजेन्द्र सुवेदीका आयाम' तयार भयो । यसको प्रकाशनको
अभिभारा समितिकै सदस्य नवराज पौडेलको अग्रसरतामा जुगल प्रकाशन प्रा.लि.ले वहन गरि
दियो । यो हामी सबैका लागि खुसीको कुरा हो । यस ग्रन्थलाई सुवेदीको ७१औँ वर्ष
प्रवेशका उपलक्ष्यमा सार्वजनिक गर्ने अवसर यसका लेखक र प्रकाशकले हामीलाई प्रदान
गर्नु भयो । यसनिम्ति लेखक र प्रकाशक दुबैलाई
म आफू स्वयम् र समितिका तर्फबाट धन्यवाद
ज्ञापन गर्दछु ।
प्राध्यापक सुवेदीका बारेमा विस्तृत अध्ययन गरेर उहाँका जीवनी, व्यक्तित्व
र कृतित्वका विभिन्न आयामलाई प्रकाशमा ल्याउन लेखकले विशेष मिहिनेत गर्नु भएको छ ।
सुवेदी एक कुशल प्राध्यापकका साथै अथक
सर्जक हुनु हुन्छ भन्ने कुरा यस कृतिको विवेचनाले छर्लङ्ङ पारेको छ । त्रिभुवन
विश्व विद्यालयको नेपाली केन्द्रीय विभागको प्राध्यापकका रूपमा विद्यार्थी र
सहकर्मीहरुबिच प्रिय रहनु भएका सुवेदीले विभागीय प्रमुखका रूपमा पनि सफल नेतृत्व र
कुशल व्यवस्थापन गर्नु भयो । उहाँकै कार्यकालमा विभागले एम.फिल कार्यक्रम सञ्चालन
गर्यो । सो विभाग लगायत देशका विभिन्न क्याम्पस र विद्यालयमा उहाँले प्राध्यापन
गर्नु भयो र तमाम विद्यार्थीहरुका श्रद्धेय गुरुका रूपमा सम्मानित हुनु हुन्छ ।
साहित्य सिर्जना र समीक्षा दुबैमा उहाँले कलम चलाउनु भएको छ र विभिन्न
महत्त्वपूर्ण कृतिहरु नेपाली साहित्यलाई सुम्पनु भएको छ । सुन्दर संस्मरण र
हास्यव्यङ्ग्य निबन्धदेखि महाकाव्यसम्मको सिर्जन क्षमता उहाँले प्रदर्शन गरि सक्नु
भएको छ । उहाँका समीक्षात्मक कृतिहरुले समालोचनाका सिद्धान्तका व्याख्या
विश्लेषणका साथै नेपाली साहित्यका कैयन् विशिष्ट सर्जकहरुका शक्ति र सीमालाई
निरूपण गरेका छन् । शोध र सिर्जन विधिका गोरेटाहरु निर्माणमा पनि उहाँको योगदान
रहेको छ । उहाँका सम्पादनमा अनेक कृति र पत्र पत्रिकाहरु प्रकाशित छन् । एक
प्रगतिशील प्रगतिवादी चिन्तकका रूपमा तथा समाजको अग्र गतिका लागि व्यक्तिगत रूपमा
र विभिन्न सङ्घसंस्थामा सक्रिय समाजसेवीका रूपमा पनि उहाँको विशिष्ट पहिचान रहेको
छ । उहाँका यी सम्पूर्ण आयामको पहिचान, खोजबिन र विश्लेषणको कार्यमा शुभेच्छुले प्रस्तुत
कृतिमा विशेष पसिना बगाउनु भएको छ ।
रमेश शुभेच्छु स्वयम् एक अध्ययनशील, मिहिनेती र
मेधावी साहित्यिक प्रतिभा हुनु हुन्छ । उहाँले यसअगि
गरेका केही कार्यहरुले उहाँको परिचय दिइ सकेका छन् । 'राजेन्द्र सुवेदीका आयाम'मा
पनि उहाँले आफ्नो ज्ञान, बुद्धि र विवेक खन्याउनु भएको
छ । सुवेदीका
सम्पूर्ण योगदानको विश्लेषणका साथ उहाँका विशिष्ट पक्षलाई ठम्याउने प्रयत्न उहाँले
यसमा गर्नु भएको छ । साहित्यका विभिन्न क्षेत्रमा सुवेदीले गरेका कार्यहरुलाई
केलाउँदै निबन्ध सिर्जनामा उहाँको योगदान समकालीन नेपाली साहित्यको उचाइमा रहेको
निष्कर्ष उहाँले निकाल्नु भएको छ । समाजका
हितमा क्रियाशील व्यक्तिका राम्रा कामलाई
वेलैमा फिँजाउनाले समाजका साथै स्वयम् व्यक्तिमा पर्न जाने सकारात्मक प्रभावप्रति
उहाँ सचेत हुनु हुन्छ र यही उद्देश्यबाट
उहाँको गुणग्राही लेखन उत्साहित एवम्
प्रेरित छ ।
सुवेदी आफ्नो जीवनको सात दशकमा अनेक उकाला ओराला र घुम्तीहरु पार गरी आजको
अवस्थामा आइ पुग्नु भएको छ र अझै नथाकी कर्मपथमा गतिशील हुनु हुन्छ । उहाँको सक्रिय जीवनले अहिले पनि पठनीय
कृतिहरु हामीलाई सुम्पि रहेको छ । अरूलाई उठाउन उहाँका सहयोगी हातहरू अगि बढि रहेकै छन् । सरल
जीवन र अनवरत श्रमका माझ उज्यालिएको उहाँको व्यक्तित्व र त्यसले समाजको जागरण र
उन्नयनका लागि विभिन्न क्षेत्रबाट गरेका कार्यका
अनेक आयाम छन् । उहाँलाई नजिकबाट जान्नेबुझ्नेहरु र उहाँका कृति र कीर्तिमा
अभिरुचि राख्नेहरुले नै तिनलाई व्यापक समुदायबिच पुर्याउन सक्तछन् । शुभेच्छु
त्यस कामको दरिलो जग निर्माण गर्ने जसका
पात्रका रूपमा यहाँ देखा पर्नु भएको छ ।
'राजेन्द्र सुवेदीका आयाम'मा शुभेच्छुले उहाँका केही सीमालाई पनि औँल्याउने
चेष्टा गर्नु भएको छ । ती सीमा नरहेको भए
सुवेदी अझ आफ्नो लक्ष्य भेदन गर्न सफल हुनु हुन्थ्यो भन्ने उहाँको आशय छ ।
वास्तवमा बाधा व्यवधानका सीमालाई पार
गर्दै मान्छे आफ्नो लक्ष्यका चुचुरामा पुग्दछ । सुवेदीले यतिखेर आफ्नो बहु आयामिक यात्राको
सिंहावलोकन गरि रहनु भएको होला र त्यसतर्फ
पनि थप घोत्लिन यस कृतिले अभिप्रेरित गर्ने छ भन्ने मलाई लागेको छ ।
सर्जक राजेन्द्र सुवेदी अभिवादन
समिति २०७१ले दिएको जिम्मेवारीलाई वेलैमा पुरा गर्ने मात्र होइन, त्यसभन्दा पनि
अगि बढेर शुभेच्छुले गर्नु भएको यस कार्यले हामी सबैलाई झकझक्याएको छ । यसले
समितिबाट अगि बढाइएको उहाँको बहु आयामिक व्यक्तित्व र कृतित्व सम्बन्धी ग्रन्थ प्रकाशनको
तयारीमा पनि उत्साह छर्ने विश्वास मैले लिएको छु । अन्तमा यस प्रकारका कामप्रति कृतिकारको सफलता र
निरन्तरताको अपेक्षा सहित गुरु राजेन्द्र सुवेदीको ७१औँ जन्म दिवसको
उपलक्ष्यमा उहाँको सुस्वास्थ्य, दीर्घायु र सक्रिय जीवनको शुभ कामना व्यक्त गर्दै विश्राम लिन्छु ।
प्रा.डा.जीवेन्द्र देव गिरी
अध्यक्ष
सर्जक राजेन्द्र सुवेदी अभिवादन समिति २०७१
२०७२ साउन १२ गते
Comments
Post a Comment