o'4 k|;fb ld>sf] cg's/0fLo hLjgL / l;h{gf
o'4 k|;fb ld>sf] cg's/0fLo hLjgL / l;h{gf
!= cf/De
o'4 k|;fb
ld> -!(^$–@)$&_ g]kfnL ;flxTosf Ps k|l;4 ;|i6f x'g\ . pgsf] ;flxTo
ofqf ;fg} pd]/df k|f/De eof] -ltdN;]gf, @)$!M$!_ / hLjgsf] clGtd cj:yf;Dd klg
lg/Gt/ ultzLn /Xof] . ;flxlTos ofqfdf slxn] ;lqmo x'Fb} / slxn] ;':tfpFb}
pgn] cfwf bh{geGbf a9L s[lt g]kfnL ;flxTonfO{ k|bfg u/] . ltgdf …r/fÚ
-!(($_ sljtf ;ª\u|x, …cd/ syfÚ -@)!%_ syf ;ª\u|x, …d'lQm/fdfo0f–c/Kysf08Ú
-@)@&_ v08sfJo, …d'Qm ;'bfdfÚ -@)@(_
v08sfJo, …af9LÚ -@)@(_ sljtf ;ª\u|x / …o'4k|;fb ld>sf sljtfx¿Ú -@)$*_
k|sflzt 5g\ eg] …clx+;f k|fy{gfÚ n3'syf lj=;+= !(*^ df eLd zdz]/åf/f RoftL
hnfOPsf] clg …j]gjwÚ v08sfJo lj=;+= @)#) otf n]lvP/ ck|sflzt cj:yfdf /x]sf]
hfgsf/L pknAw 5 . slj ld>sf] hLjgdf cg]s sl7gfOx¿ cfO nfu] t/ ltgn]
pgsf] rfl/lqs pRrtfnfO{ xf]Rofpg ;s]gg\ . sl7gfO / ;ª\3if{df vfl/b} slj
ld>n] ;bf Gofok|]dLsf ¿kdf cleJolQm lbg] sfd u/] / cfkm"nfO{ ;To /
Gofosf] kbfdf b/f];Fu pEofP . pgn] h] ef]u] Tof] n]v] / h] n]v] To;nfO{
cfˆgf] hLjgdf nfu' u/] . pgdf /x]sf] sygL / s/gLsf] Ps¿ktf pgsf] pNn]vgLo
ljz]iftf aGof] . oxL j}lzi6\on] ubf{ pgL cfkm" klg l;4fGtnfO{
Jojxf/df nfu' ug{ ;kmn /x] eg] c¿nfO{ klg To;tkm{ 8f]¥ofpg ;bf k|oTgzLn /x]
-lu/L, @)$*M!_ . To;}n] pgdf kfOg] lrGtg / rl/qsf] d]n ;jf{lws dxŒjsf] ljifo aGof] .
pgsf] hLjgL / l;h{gfnfO{ bfFh]/ x]g]{ xf] eg] of] jf:tljstf :jtM :ki6 x'G5 .
@= hLjgL
afUdtL
c~rnsf] eQmk'/ lhNnfdf kg]{ l;?6f/ ufpF ljsf; ;ldltsf] j8f g+= ^ df kg]{
;f]dlnª 6f/ ufpFdf o'4k|;fb ld>sf] hGd ePsf] lyof] . pgL lj=;+= !(^$
kf}if @& ut]sf lbg hGd]sf lyP -ltdN;]gf, @)$!M!_ . pgsf] lktfsf] gfd
?b|k|;fb ld> / cfdfsf] gfd uLtf s'df/L lyof] . pgsf] kl/jf/ ;DkGg lyof]
-v/]n, @)%$M@@_ . pgsf lktf yfgfsf] /fO6/ kbdf hflu/] lyP . pgsf
lktfn] s]xL hUuf ;lxt a's'/f agfO{ /f0ffx¿eGbf klxn] g} sdf/f–sdf/L cdn]vsf]
yfngL u/]sf lyP -k|l>t, @)%$M(#_ . b'O{ lbbLsf PSnf efOsf ¿kdf
kfl/jfl/s dfof kfpg] cj:yfdf pgsf] hGd eof] t/ pgL 8]9 jif{s} x'Fbf pgsf
lktfsf] d[To' eof] . 6'x'/f o'4 k|;fbn] cfdfsf] jfT;No / dfjnLsf] x]/rfxdf
cfˆgf] afNosfn latfpg' k¥of] -ltdN;]gf, @)$!M!_ .
ld>sf]
lzIff/De cfdf uLtf s'df/L :jo+af6 eof] . pgsf] ;fgLdfaf6 klg pgsf]
lzIffbLIffsf sfddf ljz]if rf;f] lng] sfd eof] eGg] s'/f c?0f k|sfz ld>n]
atfPsf 5g\ . cfdf / ;fgLdfaf6 cIf/ u|x0f u/]sf ld>n] 3/df /flvPsf
lzIfsx¿af6 k|f/lDes lzIff k|fKt u/] . dfjnLtkm{sf afh] u0f]z aNne cfrfo{ /
km'kfh' gftf kg]{ cª\uL/ ;h:tf ;+:s[tsf ljåfg\af6 klg pgn] ;+:s[t lzIff u|x0f
u/] . pgn] /fgLkf]v/L kf7zfnfsf] cf}krfl/s lzIff / lghfdtL ;|]:tftkm{sf]
rf/ kf; k'/f u/]sf lyP . pgn] agf/;df k'u]/ dfjnLtkm{sf Ps hgf gft]bf/af6 yk
;+:s[t lzIff kfPsf lyP . ;+:s[t cWoogsf qmddf pgn] j]b, /fdfo0f, dxfef/t,
k~rtGq cflb cg]s u|Gyaf/] 1fg k|fKt ug]{ cj;/ kfP -ltdN];gf, @)$!M#_ . pgn] agf/;df
a:tf lxGbL / cª\u|]hLsf] klg s]xL cWoog u/]sf lyP -P]hg_ . pgsL ;fgLdfsf ljz]if k|]/0ffdf
pgn] snsQfdf k'u]/ cª\u|]hLsf] cWoog u/]sf] / 3/df kms]{kl5 cfˆgf kTgL /
5f]/f5f]/LnfO{ klg cª\u|]hL l;sfpg] k|oTg u/]sf] hfgsf/L kfOG5 . c?0f k|sfz
ld>sf cg';f/ pgL g]jf/L efiffsf klg hfgsf/ lyP / g]jf/Ldf s'/f ug{ ;Sby] .
o;/L cgf}krfl/s cf}krfl/s lzIff / a]hf]8 :jfWoogaf6 o'4 k|;fb ld> ;+:s[t,
lxGbL, cª\u|]hL / g]jf/L efiff;Dd cfˆgf] kx'Fr k'¥ofpg ;Ifd eP .
o'4 k|;fb
ld> !% jif{sf] pd]/df j}jflxs hLjgdf k|j]z u/]sf] rrf{ Psflt/ kfOG5 -v/]n, @)%$M@@_ eg] csf{lt/ pgL @)÷@! jif{df
bfDkTo hLjg k|f/De ug{ k'u]sf] s'/f klg plNnlvt 5 -ltdN;]gf, @)$!M$_ .
pgsf] j}jflxs l:yltsf ljifodf s]xL cndnsf] cj:yf /x] klg nIdLk|;fb b]jsf]6fsf]
gftfkftfleq kg]{ dw'jg ljxf/L b]jsf]6fsL 5f]/L nf]s s'df/L;Fu pgsf] ljjfx ePsf]
/ pgn] g} hLjg ;fyLsf] e"ldsf k'/f u/]s]f s'/f eg] :ki6 5 . c?0f k|sfz
ld>n] hfgsf/L lbP cg';f/ log} nf]s s'df/Lsf sf]vaf6 ls/0f k|sfz ld>, c?0f
k|sfz ld>, ljB't k|sfz ld>, dx]Zj/ k|sfz ld> / d[To' eO;s]sf csf{ Ps
hgf ;lxt kfFr 5f]/f tyf gfgLd}of uf}td, ;fljqL e';fn, dxfnIdL zfx, >Ls'df/L
kf08], sdn s'df/L 9'ªu]n / cGo Ps ;lxt 5 hgf 5f]/Lsf] hGd ePsf] lyof] .
lktfsf]
d[To'kl5 cfdf uLtf s'df/Ln] PSnf] kfl/jfl/s lhDd]jf/L af]ls /x]sf] l:yltdf
o'4k|;fb ld>n] s]xL cfh{g u/L cfdfnfO{ ;3fpg vf]Hg' :jfefljs lyof] .
pgsf k'vf{sf ;dob]lv bf/afl/ofx¿;Fu a;p7 / ;/;Dks{ /x]sf] tyf lktf :jo+n] klg
;/sf/L hflu/ vfO ;s]sfn] oxL af6f] cFufNg pgL k'u] . hflu/ vfg] qmddf pgL
@) jif{sf] pd]/df s'df/L rf]ssf] gf}l;Gbf aGg k'u] / ltg jif{kl5 To;af6
/fhLgfdf lbP . o;} aLrdf pgsf] cfdfsf] d[To'zf]s klg pgn] a]xf]g'{ k¥of] -ltdN;]gf,
@)$!M k[=^_ . lj=;+= !(*^ df pgL eLd zdz]/sf] b/af/df k'gM hflu/] ag] /
eLd zdz]/sL sfG5L kTgLsf ¿kdf /x]sL ;Ltf dxf/fgLsf] 9's'6Ltkm{ alxbf/Lsf]
lhDd]jf/L ;DxfNg yfn] . pgL;Fu} ToxfF sfd ug]{ s]xL sd{rf/Lsf cg}lts
lqmofsnfk / To;af6 pknAw cfly{s nfen] ld>sf] dgnfO{ k|efljt ug{ ;s]gg\ .
pgL pgsf km'k"sf 5f]/f lkgfsL k|;fb cfrfo{ / b/afl/of b:tfh ab|L >]i7sf
;ª\utdf sljtf, uLt cflb /Rg yfn] . pgsf /rgfdf :j/ lbP/ ab|L >]i7n]
pgnfO{ l;h{gftkm{ nflu /xg pTk|]l/t u/] . log}sf 5f]/f k|f]km];/ bLgfgfy
>]i7n] ld>sf] …cd/ syfÚ -@)!%_
k|sfzg u/]sf] s'/f :d/0fLo 5 . eLd zdz]/sf] b/af/df hflu/] /xFbf n]vgfy
kf}8\ofnsf] ;fdLKo klg pgsf] cEof;zLn sljn] k|fKt u¥of] -lqkf7L, @)$!M*@_ .
/f0ff b/af/sf] lx+;|s ultljlw b]v]kl5 slj ld>n] …clx+;f k|fy{gfÚ -!(*^_ n]v] .
o; ljifodf eLd zdz]/sxfF kf]n k/]kl5 eLd zdz]/n] slj ld>nfO{ af]nfO{ Ogfd
lbg] axfgfdf …clx+;f k|fy{gfÚ sf] kf08'lnlk cfˆgf] xftdf lnP / Roftr't kf/L
cfuf] nufO lbP . o; 36gfaf6 cf3ft k'u]sf slj ld> / j:tfh ab|L >]i7
eLd zdz]/nfO{ ;nfd klg gu/L kL7 kmsf{P/ aflx/ lg:s]sf] s'/f c?0f k|sfz
ld>af6 yfx x'g cfPsf] 5 . To;kl5 pgsf] b/afl/of alx/bf/sf] hflu/ cGt
eof] / pgL ;f]dlnª 6f/lt/ nfu] .
lj=;+=
@))) sf] j/k/lt/ pgn] k'gM hflu/df k|j]z u/] . o; k6s pgL jL/uGh ;s{n
clkm;df jghfFrsf] ;'a]bf/ ag] . gf]s/Ldf pgL ;Gt'i6 /x]gg\ / leqleq}
/fhgLltlt/ nxl;g yfn] . pgL g]kfnL sfª\u|];sf] /fhgLlt;Fu glhs /xL /f0ff lj/f]wL
ultljlwdf ;+nUg eP . pgsf] r]tgzLn ;flxTosf/n] pgnfO{ k|bfg u/]sf] jfs\snf
pTs[i6 sf]l6sf] lyof] . o; pTs[i6 jfs\snfsf] k|of]u u/]/ pgL Ps k6s 8fFsfx¿sf]
kGhfaf6 plDsP/ hLjg hf]ufpg ;kmn ePsf] s'/f c?0f k|sfz ld>;Fusf] s'/fsfgLsf
l;nl;nfdf pgn] eg]sf lyP . Ps k6s ;'a]bf/sf ¿kdf s]xL cGo sd{rf/L ;lxt pgL
u:tLdf uPsf lyP . 8fFsfx¿sf] ;d"xn] pgLx¿nfO{ e]6\of] . 8fFsfx¿n]
c¿ ;a}nfO{ uf]nL xfg]/ df/]kl5 slj ld>nfO{ pgsf] af]nLn] ubf{ uf]nL
gxflgPsf] t/ hª\unL hgfj/n] vfO 5f8\g] lgwf] u/L ?vdf afFw]/ 5fl8Psf] eGbf]
cfˆgf] af6f] nfu]5g\ . pgL cr]t x'g yfn]sf] cj:yfdf u:tLsf c¿ l;kfxLx¿n]
km]nf kf/]/ pgsf] k|f0f hf]luP5 .
;'a]bf/sf]
hflu/df axfn /x]s} j]nf lj=;+= @))$ df pgn] jL/uGhdf cfof]lht /f0ff lj/f]wL
;efdf efu lnP . pgn] ;f] ;efaf6} hgtf df/f /f0ffx¿sf] hflu/ 5f8L pgLx¿sf]
5ftLdf nft xfGg] ;ª\s]t lbPsf] pb\3f]if ub}{ ;'a]bf/sf] Aofr ;lxtsf] 6f]kL
km'sfn]/ To;nfO{ ltg rf]l6 nft xfg] . To;kl5 pgnfO{ h]ndf xflnof] .
h]ndf k/]kl5 klg pgL r'k nfu]/ a;]gg\ . kf6L{;Fusf] ;Dks{ sfod /fVg pgn]
cfkm" vfgf ksfpg ghfGg] axfgf u/L ;xof]uLsf] dfu u/] . pgsf 5f]/f
c?0f k|sfz ld> ;f] sfdsf lglDt h]nleq hfg kfP . c?0f k|sfzn] cfˆgf
lktfsf lgb]{zgdf r'/f]6sf vf]ndf a]/]/ u'båf/ leq lr7L /fVt} /S;f}ndf /x]sf
ljZj]Zj/ k|;fb sf]O/fnf / u0f]z dfg l;+xsxfF k'¥ofpg] sfd u/] . h]ndf
;8]sf] rfdn v'jfOof] egL cfjfh p7fPsf] s'/fnfO{ lnP/ o'4 k|;fb ld>nfO{ p7\g
/ 6'qm'Ss a:g dfq ldNg] u/L lgs} lbg;Dd g]n xTs8Ldf /flvof] . olQs}df Zofd
k|;fbnfO{ klg kqm]/ ;f]xL h]ndf NofOof] . pgLx¿ b'O{ hgfsf lar ;flxTosf
af/]df s'/fsfgL x'g yfNof] . -Zofdk|;fb,
@)%$M#_ . slj ld>n] æx'G5 hf] t b]z lxt}ifL hfG5 Tof] t h]n /] ÛÆ h:tf
sljtf h]nsf leQfdf sf]g{ yfn] . sljtfsf dfWodaf6 h]nleq r]tgf hufpg
yfn]kl5 pgnfO{ af]Ng klg /f]s nufOof] . Zofd k|;fb nufot cGo /fhaGbLn]
h]naf6 5'6sf/f kfpFbf klg o'4 k|;fb ld>sf afuL ultljlwaf6 ql;t /f0ff
k|zf;gn] pgnfO{ h]nd'Qm u/]g
-Zofd k|;fb, @)%$M#_ . ld> klg k|zf;gnfO{ sfon kfg]{ gofF h'lQm lgsfNg yfn] .
-Zofd k|;fb, @)%$M#_ . ld> klg k|zf;gnfO{ sfon kfg]{ gofF h'lQm lgsfNg yfn] .
Ps k6s o'4
k|;fb ld>n] 5f]/f c?0f k|sfz dfkm{t h]ndf Ps 8f]sf] kmnkm'n lemsfP / kmnkm'n
5pGh]n vfP clg cgzg ;'? u/] . ( lbg;Dd pgn] kfgL klg vfPgg\ . w]/}
k|of;kl5 b;f}F lbgdf pgn] kfgL t vfP t/ cgzg 5f]8]gg\ . rf}la;f}F lbgdf
pgsf] xfnt g/fd|f];Fu lalu|of] . pgsf] l/xfOsf lglDt ljzfn h'n'; k|bz{g
ePkl5 pgnfO{ h]naf6 5fl8 lbg] cfb]z eof] t/ ;Ldf gf3]/ b]z aflx/ hfg /f]s
nufOof] . Ps lbg ;Ldf glhssf] 8ª\sg c:ktfndf cf}iflw pkrf/ u/fpg uPsf]
a]nf slj ld>nfO{ pgsL kTgLn] k|x/Lsf cfFvf 5n]/ ef/tlt/ eufOg\ .
ld>sf]
h]n hLjg / To;kl5 klg pgsf] kl/jf/n] afFRgsf lglDt sl7g ;ª\3if{ ug'{ k¥of] .
v]tdf wfgsf] l;nf vf]Hg], ;8]un]sf kmnkm'n / t/sf/Laf6 ;8]sf] c+z kmfn]/ vfg],
/]nsf] lnsdf ˆofFlsPsf] sf]Onf a6'n]/ a]Rg] / pkof]u ug]{, dlGb/df r9fPsf]
rfdn, kmnkm'n cflb a6'Ng], l;:gf], l5gl5g]sf] d'G6f cflbsf] ;fu vfg], 3f]uL,
df5f cflb vf]Hg] h:tf sfd pgsf] kl/jf/n] ug'{ k¥of] . k|zf;gsf] cfFvf 5n]/
l/S;fdf kfn}kfnf] ;Ldfkfl/ hfg], d§Lt]n NofO{ laqmL u/]/ u'h/f rnfpg] / ar]sf]
s]xL k};faf6 ld>nfO{ ;xof]u ug]{ sfd ug{ pgsf] kl/jf/ ljjz eof] .
kl/jf/sf ;b:on] pgnfO{ e]6\g g;s'g\ egL k|zf;gn] ljz]if lgu/fgL /fv]sfn] pgL
km/f/ ePkl5 klg ld> kl/jf/n] cg]s cK7\of/f] em]Ng' k¥of] . pgL h]ndf
ePsf] j]nf pgsf] kl/jf/nfO{ kf6L{sf tkm{af6 s]xL ;xof]u ul/GYof] t/ Tof] gu0o /
ckdfghgs lyof] -zfx, @)%$M(&_ .
lj=;+=
@))& sf] ;ª\3if{df jL/uGh txlansf] ;DklQ qmflGtsf/Lx¿n] sAhf ug]{ k|oTg u/] .
o; qmddf s]xL 3gb|Jo ;8sdf ;d]t 5l/g k'Uof] eg] s]xL /S;f}nl:yt g]kfnL
sfFu|];sf] sfof{nodf k'Uof] . ld>n] /S;f}ndf cfˆgf] lhDdfdf cfPsf] wgb|Josf]
k6Ss} nf]e u/]gg\ . c?0f k|sfz ld>n] hgfP cg';f/ pgn] ToxfF /x]sf]
wgb|JodWo] w]/}h;f] g]kfn ;/sf/sf] cg'/f]wdf lkmtf{ k7fP / afFsL /x]sf] Ps afs;
klg aL=kL= sf]O/fnf dfkm{t kf6L{sf] lhDdf nufP . o;sf ;fy} cfˆgf] kl/jf/sf
;b:ox¿sf xftdf k/]sf] ;'g;d]t pgn] kf6L{nfO{ g} a'emfO lbP . pgsf] :jf:Yo
lau|]/ k6gfdf pkrf/ u/fpg hfg'cl3 pgn] u/]sf] pko'{Qm sfdn] pgsf] lgi7f /
lgM:jfyL{kgfsf] hfgsf/L lbG5g\ .
lbNnL
;Demf}tfkl5 aL=kL=;Fu ld>sf] c;dembf/L a9\of] / aL=kL=;Fu p;sf] lgs6tf /x]g .
a? ;'j0f{ zdz]/ / t]h axfb'/ cdfTon] pgnfO{ >L % lqe'jg;Fu e]6\g] cj;/ h'6fO
lbP . To;kl5 lj=;+=@))* df pgL jL/uGh ahf/ c8\8fsf] vl/bf/ kbdf axfn ul/P .
o; kbdf sfd ubf{ub}{ k'gM cf}ifwf]krf/sf] qmddf lbNnL hfFbf jL/uGh k'u]sf >L
% lqe'jgaf6 pgL ;'Aaf kbdf a9'jf ul/P . hflu/df axfn ePkl5 pgn] ;Fu} h]n hLjg
latfPsf cg]s ;fyLnfO{ gf]s/L lbnfP . o; l;nl;nfdf ;fdfGo s}bLx¿sf ;fy}
8fFsf d'b\bfsf cleo'Qmx¿nfO{ klg pgn] ;'wf/sf] af6f]lt/ 8f]¥ofpg] sfd u/] .
aL=kL=;Fu
pgsf] c;dembf/L t 5Fb} lyof], hflu/df /x]sf j]nf :jo+ g]kfnL sfª\u|]; kf6L{n]
klg pgLdfly s'b[li6 nufof] eGg] c?0f k|sfz ld>sf] egfO /x]sf] 5 . kmn :j¿k
pgnfO{ Pp6f e|i6frf/sf] cf/f]kdf :yfgLo k|zf;g / sd{rf/Lx¿åf/f km;fOof] .
ef/tsf] k6gfdf a:g] ahf/ c8\8f ;DaGwL a}7sdf efu lng k|ltlglwsf ¿kdf ld>nfO{
k7fOof] t/ To;} j]nf To;tkm{ efu lng hfg] cfb]zsf] s'g} lr7L lbOPg . pgsL
kTgL;Fu ePsf] pgsf] 5fksf] b'?kof]u ul/of] / rflxg] hlt dx;'n c;'n gu/L u:tLn]
kqm]sf] ;fdfg 5f8L ;f] 5f8]sf] cf/f]kdf pgdfly ph'/ xflnof] . pgdfly
e|i6frf/sf] d'2f rn]sfn] pgL jL/uGh 5f8L s]xL ;do;Dd u[x dGqfnodf xflh/ eP /
cGtdf hflu/s} dfof df/L cfˆgf] k'vf}{nL ynf] ;f]dlnª 6f/df a:g k'u] .
lj=;+=@)!$
df eQmk'/sf] ufDrfdf ls;fg ;ª\3sf ultljlw ;~rflnt lyP . To;nfO{ ld>sf]
ck|ToIf ;xof]u k|fKt lyof] eGg] s'/f c?0f k|sfz ld>n] atfPsf 5g\ .
lj=;+=@)!$ df o'j/fh dx]Gb| ToxfF k'u]sf a]nf ufDrf lgjf;Lx¿sf tkm{af6 af6f],
kz' lrlsT;fno, ;xsf/L, xfO{ :s'n cflb dfu ul/of] / To;sf lglDt ?=*$,))).–
lgsf;f eof] . To; sfddf ;+nUg s]xL JolQmx¿n] hDdf ?=!),))).– vr{ u/] /
afFsL ePsf] ;a} afF8Lr'8L vfg] dtf] u/] . o;af6 ld>sf] klg efu 5'6\6\ofO{
aGb vfd pgLsxfF k7fOof] . æof] vfg' d]/f afa'sf] xf8 vfg' xf] .Æ egL
ld>n] ;f] vfd kmfln lbP . Toltn] gk'uL To; ljifodf Ps krf{ lgsfn]/ eG8fkmf]/
ug]{ sfd klg pgn] u/] . To;kl5 pgL / pgsf kl/jf/dfly ufpFsf km6fxfsf
lgb]{zgdf cfqmd0f x'g yfNof] . pgL cfˆgf] ufpF 5f8\g afWo eO{ s]xL lbg
n'e'sf] uu|f6]Zj/ dxfb]jsf] kf6Ldf z/0f lng k'u] . pgsf lj/f]wLx¿n] pgsf
kl/jf/sf s;}nfO{ klg g5f8\g] xfFs lbO{ k|rf/ k|;f/ u/] . oltv]/} b]lv
jL/uGhaf6 a]kQf ePsf pgsf h]7f 5f]/f ls/0f k|sfz ld> cem} 3/df kms]{sf 5}gg\ .
;z:q qmflGtdf efu lnPsf of]4f ls/0f k|sfz lj/f]wLx¿sf kmGbfdf k/]/ jL/uGhaf6
a]kQf kfl/Psf x'g\ ls eGg] pgsf] kl/jf/sf] cfzÍf 5 . o; ;Í6 u|:t cj:yfdf
pgsf] kl/jf/ k'gM sf7df8f}+sf] If]qkf6Ldf k'Uof] / sl7g Pjd\ hl6n lbg u'hfg{
yfNof] . To; j]nf slj ld>sf dfOnf 5f]/f c?0f k|sfz ld>n] kq klqsf /
k':ts a]r]/ s]xL ;do;Dd kl/jf/sf] xftd'v hf]g]{ pkfo u/] .
pko'{Qm
36gfkl5 k'gM ;f]dlnª 6f/df al;/x]sf a]nf ;:k]G8 cj:yfsf] ltg jif{sf] tna /
alb{of dfndf ;'Aaf kbdf k'ga{xfnL ePsf] kq lnO{ ld>sf clulNt/ l/;Nnfx¿ cfO k'u] .
To;kl5 tna / k'ga{xfnLsf] kq a'‰g pgL u[x dGqfnodf xflh/ eP / s]xL ;dokl5
alb{of dfnsf] ;'Aafsf] lhDd]jf/L ;DxfNg k'u] . jL/uGhdf pgdfly nufOPsf]
e|i6frf/ lg/fwf/ ePsf] a? pgn] ToxfF eG;f/sf] jflif{s cfo a9fPsf] s'/f k|dfl0ft
ePkl5 g} pgnfO{ k'ga{xfnL ul/Psf] lyof] .
lj=;+=
@)!& sf] 36gfkl5 slj ld> emg\ cfqmf]lzt eP / To;sf lj/f]wdf krf{ n]v]/
5f]/f c?0f k|sfznfO{ k|rf/df ptfg{ yfn] . pgn] ;'Aafsf] hflul/nfO{ klg
ltnf~hln lbP . o;} lardf krf{ n]v]sf] cleof]udf ld>nfO{ sf7df8f}+
g5f]8\g] cfb]z eof] eg] pgsf 5f]/f c?0fnfO{ klg k|x/L OG:k]S6/nfO{ s'6]sf]
cleof]udf e"ldut x'g' kg]{ cj:yfsf] l;h{gf eof] . afa'5f]/fn] g}
sf7df8f}+ pkTosfleq a:g' vt/gfs ePsf]n] pgLx¿ b'a} hgf x]6f}F8f k'u] .
x]6f}+8fsf] aa}nf6fF8Ldf ld>sf ;flx+nf 5f]/f xfn cfafbL hUufdf v]tL u/]/
a;]sf lyP . ajnf6fF8L / cGo 7fpFdf u/]/ sl/a (^ lawf hUuf ld> kl/jf/n]
cfafb u/]sf] lyof] . ToxfF klg pgLx¿ ;'/lIft x'g ;s]gg\ . g]kfnL
sfª\u|];n] lj=;+= @)!* sf] ultljlw e/t k'/df ;~rfng ul/ /x]sf] cj:yfdf pgLx¿sf]
hUuf cfˆgf gfpFdf btf{ ug{ rfxg] s;}sf ;'/fsdf afa'5f]/f b'a}nfO{ kqmfp ul/of] .
kqmfp k/]sf] rf}yf] lbgdf dfq afa'5f]/fsf] k|x/L lx/f;tdf e]6 eof] .
ld>nfO{ Hofg hf]ufpg] eP k|x/Ldf xflh/L hgfO{ ;f]sf] af]wfy{ af]s]/ u[x dGqfnodf
hfg elgof] / 5f]/f c?0fnfO{ sfn e}/jdf y'lgof] . Ps hgf ;ÅboL k|x/Ln]
5f]/f afFr] klg afa' ;dfKt x'g] ;Í]t lbPkl5 tL k|x/Lsf lglDt ef/tdf xf]6n vf]ln
lbg] cfZjf;g lbO{ afa'5f]/f b'a} k|x/Lsf] ;Nnfxdf leQf] kmf]8]/ ToxfFaf6 efu] .
To;kl5 x]6f}+8fsf] hUuf cltqmd0f ug]{ s;}sf] rfxgf klg k'/f eof] / pgLx¿
;kl/jf/ 3/hUuf dfof df/]/ agf/;lt/ nfu] .
agf/;df
a:tf klg ld>n] Hofb} si6k|b lbgx¿ latfpg' k¥of] . pgn] ToxfF c/fli6«o tŒj lgd"{n
;ldltsf ;fy} uf]/vf kl/ifb\sf u'Ktr/x¿sf] tf/f] aGg' k¥of] . pgsf] cfly{s
cj:yf Hofb} gfh's ePsf]n] klg pgn] ToxfF b'Mv kfpg' k¥of] . g]kfnL
sfª\u|];n] pgnfO{ %÷^ dlxgf;Dd dfl;s ?=#)).– sf] cfly{s ;xof]u pknAw u/fof] t/
kl5 pgn] To; kf6L{sf unt gLlt / sfo{qmdsf] cfnf]rgf ug{ yfn]kl5 ;f] klg lbg
5fl8of] . pgsf 5f]/fx¿n] slxn] dGhg laqmL ub{}, slxn] xf]6ndf / slxn]
sf/vfgfdf sfd ub}{ ;t'jf, lrp/f cflb vfgfsf lglDt a6'Ng] sfd u/] . o;
l:yltdf klg ld>n] agf/;sf ;fy} lbNnL, cof]Wof, j[Gbfjg, dy'/f cflbsf
ljBfnodf lgMz'Ns k9fpg] pbfx/0fLo sfd u/] / ;flxTo /rgfdf klg lqmofzLn /x] .
agf/;
k|jf; sfndf g]kfn sDo'lg:6 kf6L{sf dxf;lrj k'iknfn;Fu pgsf] cfjt hfjt /
s'/fsfgL eO /Xof] . pgL k'iknfnlt/ tflgg] / k'iknfn pgLaf6 k|efljt x'g]
qmd hf/L /Xof] . df]bgfy k|l>t, an/fd pkfWofo / uf]ljGb 1jfnL;Fu klg
k6s k6s pgsf] j}rfl/s 5nkmn rln /Xof] . pgn] n]lgg, dfcf] cflbsf bz{g /
;flxTo ;DaGwL /rgf klg k9] -k|l>t, @)%$M(#_ . Ps k6s pgL dfS;{lnlvt …k'FhLÚ sf ltg efu lnP/
5 dlxgf;Dd x/fP / hf]uLsf cv8fdf a;]/ ltgsf] cWoog ;dfKt u/L kms]{ . ;'?df
dfS;{jfbsf cfnf]rs /x]sf ld> dfS;{jfbsf] cWoog ub}{ hfFbf k'iknfnåf/f g]t[Tj
ul/Psf] g]kfn sDo'lg:6 kf6L{åf/f lj=;+= @)@* df ul7t g]kfnL hgjfbL qmflGtsf/L
;f+:s[lts ;ª\3sf] cWoIf aGg k'u] / To;kl5 pgsf ljrf/df 7'nf] kl/jt{g cfof] .
pgsf /rgf k|ultjfbL lrGtgn] o'Qm x'g yfn] / hLjg z}nLdf klg To;sf] k|efj k¥of] .
pgL ;xh ¿kdf uf]?sf] sn]hL vfg] cj:yf;Dd k'u] -;fxgL, @)%$M*(_ . o;kl5 pgL
kf6L{sf ;Dd]ngx¿df pkl:yt eO{ sfo{stf{x¿nfO{ pTk]|l/t ug{ yfn] -lu/L, @)%#M$_ .
pgnfO{ g]=/f=k|=k|=sf] ;b:o / cGo ;'ljwfx¿ lbg] k~rfotL k|nf]egnfO{ klg pgn]
nTofO lbP -;ª\u|f}nf, @)%$M&*_ .
k'iknfnåf/f
g]t[Tj ul/Psf] g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ 6'lqmPkl5 pgL s'g} ;d"x;Fu cfa4 ePgg\
t/ pgsf] em'sfp eg] g]skf -dfn]_ k|lt /x]sf] cleJolQm k|s6 eof] -clwsf/L,
@)%$M((_ . pgL lj=;+= @)$) df lgjf{;gaf6 :jb]z kms]{/ 5f]/L ;fljqL;Fu b'O{
dlxgf hlt kfNkfdf a;] . To;kl5 pgsf] w]/}h;f] ;do sf7df8f}+df lat] klg
slxn] sfxLF 6]s/fh a/fnsxfF ;':tfpg pgL k6s k6s kf]v/f klg k'u]sf] s'/f c?0f k|sfz
ld>n] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
sf7df8f}+df
slj ld> slxn] g/b]jL / slxn] l7dLdf 8]/fsf] af; ub}{ cGtlt/ pgsf kf}/vL
5f]/fx¿n] r6s b]vfpb} cf}ifwL, dGhg cflb a]r]/ u6\7f3/df agfPsf] 3/df a:g k'u] .
lj=;+= @)$! ebf} @# df k|ultzLn n]vs snfsf/ ;ª\3 /fli6«o ;Dd]ng tof/L ;ldltsf]
cfof]hgfdf pgsf] clegGbg ul/of] -hf]zL / cGo, @)$!_ / …z[ª\vnfÚ ;flxlTos
klqsfn] To; ;DaGwL …slj ld> ljz]iffÍÚ -&M!#, @)$!_ k|sflzt u¥of] .
pgn]
lj=;+= @)$$ df g]skf -dfn]_ n] e"ldut ¿kdf cfof]hgf u/]sf] ;+:s[lt
sdL{x¿sf] e]nfsf] pb\3f6g u/] t/ cfkm" s'g} Ps jfd ;d"xleq dfq
gc6fpg] s'/f klg JoQm ug{ kl5 k/]gg\ -clwsf/L, @)%$M((_ . pgn] lj=;+= @)$^
sf] hg cfGbf]ngdf sfnf] k§L afFWb} n]vs snfsf/sf] cu| kª\ltdf pleg] / *@
jif{sf] pd]/df k|x/Lsf] lx/f;tdf k'u]/ cfGbf]ngsf/Lx¿sf] dgf]an p7fpg] sfd u/] .
lqe'jg k|1f k'/:sf/ nTofpg] ld>nfO{ j]blglw k'/:sf/sf] z'4tfdf klg cfzÍf
nfUof] / slt c'ggo ljgo ul/Fbf klg pgn] To;nfO{ :jLsf/ u/]gg\ a? s[i0fdl0f
k'/:sf/ lnP/ k|ultzLn ;flxTosf] pTyfg ug{ rfxg]x¿sf] ;bfzosf] ;Ddfg ug{ eg] pgL
clu ;/] . lj=;+= @)$& df g]skf -dfS;{jfbL_ n] cfˆgf] kf6L{sf] hGdlbgsf
¿kdf !% l;tDa/nfO{ dgfpg k|1f ejgdf cfof]hgf u/]sf] sljuf]i7Lsf] slj ld>n]
;efkltTj u/] -x'dfufO{+, @)$&M!)_ / ;a} kf6L{x¿sf] ;femf JolQmsf ¿kdf
cfkm"nfO{ k|:t't ug]{ k|oTg u/] .
/f]un]
u|:t eO{ slxn] cNsfO{sf] ck|];g / slxn] uf]8f e'O{df 6]Sg sl7g x'g] g;f ;DaGwL
/f]usf] kGhfdf kb}{ k6s k6s jL/ c:ktfn / u7\7f3/sf] cf]xf]/bf]xf]/df oL /fi6«sf
uf}/jsf] zf/Ll/s cj:yf uNb} uof] . pgsf] :jb]z jf ljb]zdf Ps kN6 :jf:Yo k/LIf0f
u/fpg] / cem} s]xL jif{ /fi6«sf] ;]jf ug]{ wf]sf] k'/f x'g ;s]g -x'dfufO{+,
@)$&M!)_ . cGtdf lj=;+= @)$& kmfu'g ^ ut]sf lbg dl:tissf]
/St>fjåf/f oL sljsf] jL/ c:ktfndf *# jif{sf] pd]/df d[To' eof] .
hg:t/af6 zf]ssf] af9L pNof]{ / To;sf] k|efjdf ;/sf/L ;~rf/sf dfWodn] klg s]xL
rf;f] b]vfP .
#= s[ltTj
cfˆgf]
;flxTo l;h{gfsf] yfngL ld>n] lj=;+=!(&&–&* lt/ !#÷!$ jif{sf]
pd]/df u/]sf] b]lvG5 . Toltv]/ pgL ef/tsf] agf/;df ;+:s[t cWoog ub}{ lyP .
pgn] To; a]nf efª;]jLx¿sf hdftdf ;lDdlnt x'Fb} n]v]sf] Joª\UofTds cleJolQm o;
k|sf/ 5 -ltdN;]gf, @)$!M!#_ M
ef]h vfO{
ˆofFlsPsf 6k/Lsf jl/kl/
cg]s /Ësf
s'tf em6\k6\ hDdf eP;l/ .
olt j]nfb]lv
g} pgn] uB n]vgdf cEof; ug{ k|f/De u/]sf] hfgsf/L klg kfOG5 . pgn] n]v]sf]
uBf+zsf] Pp6f gd'gf o; k|sf/ 5 M
x] snd¿kL dfhf{/ of] ;]tf] sfut /fdhLn] ttfPsf] b'w
xf]Og -ltldN;]gf, @)$!M!#_ .
pgn]
pko'{Qm lsl;dsf cfEofl;s n]vgsf ;dodf Psfw c¿ sljtf klg lj=;+= !(*) lt/ n]v]sf]
hfgsf/L pknAw 5 . Toltv]/ g]kfnL ;flxTosf] dfWolds sfn cGTo eO{ cfw'lgs
sfn pbfpg yfn]sf] lyof] . n]vgfy kf}8\ofn, w/0fLw/ sf]O/fnf, afns[i0f ;d h:tf
;flxTosf/ g]kfnL ;flxTodf dfWoldssfnLg k|j[lQnfO{ kG5fP/ gjLg uf]/]6f]sf]
lgdf{0f ub}{ kl/isf/jfbL wf/fnfO{ clu a9fO /x]sf lyP . slj ld> klg
To;af6 c5'tf] /xg ;s]gg\ / sljtf n]vglt/ cu|;/ eP . eLd zdz]/sf] b/af/df
sfd ubf{ b/afl/of lx+;|s ultljlwnfO{ pgn] glhsaf6 b]Vg kfP / To;k|lt pgdf
ljt[i0ff Pjd\ ljb|f]xsf] efjgf hfUof] . To;}n] pgn] lj=;+= !(*^ df …clx+;f
k|fy{gfÚ gfds s[ltdf cfˆgf efj kf]Vt} eg] -ltdN;]gf, @)$!M!#_ M
j]bfGtL
j}lbs / kl08t a|Xdrf/L
j]bfGt
5fF6L au/];Fu efl/ef/L
df;' lsgL
rb/n] u/L 5f]k5fk
kms{G5 x]/
anL k"hgsf] k|efj .
x] ef/tLo
lk|o afGwj ldq efO
eG5' sg}
lxt s'/f d ;d:tnfO{
d]/f] s'/f
;'gL ;a} p;df ljrf/
/fvL cgfy
kz'nfO{ s;} gdf/ .
pgn]
clx+;f k|fy{gf n]v]sf] rfn kfPkl5 To;sf] kf08'lnlk eLd zdz]/åf/f Roftr't
kfl/of] / o;n] k|sfzgsf] ;F3f/df k'Ug] cj;/ kfPg . To;kl5 pgsf] klxnf]
k|sflzt sljtfsf ¿kdf …ljBfyL{ lzIffÚ -!(**_ …uf]/vfkqÚ df b]vf k¥of] . o;
sljtfn] Psflt/ lzIffsf] dlxdf ufpg] / csf{lt/ ld>;Fu qm'4 eLdzdz]/sf]
qmf]wsf] Hjfnf lgefpg] p2]Zo af]s]sf] s'/f tnsf Znf]sx¿n] k'li6 u5{g\ -ld>,
!(**, @_ M
ljBf hufpm
dgsf] ;a cGwsf/
ljWj+z kf/
jg of] hudf ckf/
ljBf ljxLg
g/sf] ljwjf ;dfg
cfz' aufO /xg'
k/g] 5 hfg
>L
/fd/fHo ;l/sf] gokfnleq
ljBf :j¿k
/ljHof]lt dxfkljq
Hofb} k|sfz
eO pHHjn kfl/ ef/L
/fvf]; of]
;'gokfn ;w}F l;Fuf/L .
…zf/bfÚ
sf] k|sfzgkl5 slj ld> b]jsf]6f, l;l4r/0f, dfwj l3ld/] cflb;Fu} sljtfsf
If]qdf ljif]z ¿kn] ;lqmo eP . …zf/bfÚ, …pboÚ / …uf]/vfkqÚ df pgsf sljtf
wdfwd k|sflzt x'g yfn] . …d]3dfnfÚ -!((@_, …r~rn dgÚ -!((@_, …cleGodflgGoÚ
-!((@_, …dgÚ -!((@_, …r/v08Lsf] vf]rÚ -!((@_, …kfunÚ -!((@_, …hfaLsf] r/fÚ
-!((@_, …z'is s07Ú -!((@_, …hngÚ -!((#_, …;fGTjgfÚ -!((%_, …xfd|f] hLjgÚ
-!((%_, …sljÚ -!((^_, …;"o{3f6dfÚ -!((^_, …gf} aHof]Ú -!((^_, …sljÚ
-!((^_, …jgsfnLdfÚ -!((^_, …k|]dlk08Ú -!((&_, …jgl;tÚ -!((&_, …hngÚ
-!((^_, …cfzfÚ -!((*_, …hngÚ -!((*_, …hngÚ -!((*_ h:tf sljtfsf dfWodaf6 cfˆgf
;dsfnLg sljx¿;Fu} :jR5GbtfjfbL wf/fdf efjfleJolQm kf]Vg] sfd pgn] u/] .
o;} cjlwdf pgsf] …r/fÚ -!(($_ sljtf ;ª\u|x klg k|sflzt eof] . …r/fÚ sljtf ;ª\u|xleq
…Åobk+5LÚ, …;/k+5LÚ, …r/fsf] u'F8Ú, …h'/]nLÚ, …;'Gb/ s07L r/f]Ú, …;Ld as'Nnf]Ú,
…sfkmn kfSof] r/fÚ, …r/Lsf] rrrrÚ, …r/fsf] hLjgÚ, …hfaLsf] r/fÚ cflb ;Ílnt 5g\ .
o;sf ;fy} …k'gld{ngÚ -!((*_ syf …zf/bfÚ df k|sflzt u/]/ pgn] syfk|ltsf] cfˆgf]
cle?lr klg k|s6 u/] . o; sfnsf] pgsf] cleJolQmsf] k|ltlglwTj ug]{ s]xL
Znf]s tn k|:t't 5g\ M
lgd{n
hnsf] ktnf ;f/L
6nkn 6nkn
;/{ ntf/L
sf]dn ‰ofp
kTy/ xl/nf
nlHht
hnsf] rf]nL xf]nf .
-r/v08Lsf]
vf]+r_
9'Ëf ;f}gs
cflb eQmx¿ 5g\ lj>fdsf] afn'jf
vf]nf ufg
u/L rnL 5nL 5nL ;f/f x/f kfn'jf
gfr]sf
lrl8of 3gf lul/dxfF jf/L / kf/L u/L
s}n] df?t
dGbdGb axg] s}n] eg] a];/L .
-;"o{3f6df_
glyrg ltdL
laGtL k+v lalu| ;s]5g\
¿vaLr lk|o
aRrf nf}g s] e} /x]5g\
ltdLl;t
3/dfxfF ef] eof] hfGg cfh
u/b5' zt
laGtL 5fl8Bf} x] lgiffb Û
-hfaLsf]
r/f_
v'lz eO{
cnd:t agLsg
slj g5f]8g
n]vg n]vg
d cufl8 5
;'Gb/tf 5n
dg ldnfpF5
dfg; sf]dn
-gf}
aHof]_
lj=;+=
!((* kl5 slj ld> lgs} ;do;Dd df}g a;] . pgL nfdf] df}gtfkl5 Ps} k6s
…d;fgsf] cfjfhÚ -@)!)_ df cfˆgf] d'v vf]Ng k'u] . …d;fgsf] cfjfhÚ df pgsf]
leqL efjgf s;/L k|s6 eof] eGg] s'/fsf] pbfx/0f tn k|:t't 5 -ld>, @)$*M!)_ M
zxLbsf]
/St lhGbfjfb /xf];\ sfod ;w} cfhfb
gxf];\
g]kfn a/afb egL 8ª\sf lk6\of] km]l/ .
o;kl5 klg
kfFr jif{;Dd pgsf] s'g} /rgf k|sflzt ePg . clg km]l/ pgL …cd/ syfÚ -@)!%_
df b]vf k/] . o;df pgsf] …k'=s=sf] xTofÚ, …cGt/WofgÚ, z'qm/fhsf] kmfF;LÚ,
…rDkfsf] kl/>dÚ, …bfgaf6 vt/fÚ, …cfFwLÚ / …dg]{ 7fpFÚ zLif{ssf ;ftj6f n3'
cfsf/sf syf ;Ílnt 5g\ . lj=;+= @)!& sf] /fhg}lts sf08clusf pgsf
;flxlTos /rgfx¿sf] k6fIf]k …cd/ syfÚ d} x'g uof] .
lj=;+=
@)!& kl5 pgL k'gM sljtfsf If]qdf ;lqmo eP . …sfd kfpmF sfd kfpFmÚ
-@)!&_ zLif{ssf] …;flxToÚ df k|sflzt sljtf o; r/0fsf] pgsf] ;flxlTos
ofqfsf] k|:yfg ljGb' aGg k'Uof] . o;kl5 eg] pgn] g;':tfO{ sljtf n]lv /x] .
…af9LÚ -@)@!_, …efjL zxLbÚ -@)@@_, …k|hngÚ -@)@@_, …ls;fg x'FÚ -@)@#_, …s'g uLt
ufpFmÚ -@)@#_, …;Tosf cjtf/ xf]Ú -@)@#_, …ltd|f] lglDtÚ -@)@$_, …;Gb]zk|ltÚ
-@)@%_, …cfjf/fÚ -@)@^_, …hgjL k/LIffÚ -@)@&_, …o'udxf]T;jsf] uLtÚ
-@)@&_ h:tf cg]s rlr{t sljtf pgsf sndn] sf]b{} …ph]nLÚ, …sNof0fLÚ,
…l;h{gfÚ, …;Gb]zÚ, …k|lt1fÚ, …/ljÚ, …ultljlwÚ, …efg'–pboÚ, …5fqk|efÚ, …d~h/LÚ,
…5fqHof]ltÚ cflb klqsfsf dfWodaf6 hg;dIf k'¥ofP .
pgsf]
sljTj lj=;+= @)@& af6 v08sfJodf lj:tfl/t eof] . …d'lQm/fdfo0f–c/0osf08Ú
-@)@&_ k|l;4 /fdfo0faf6 pkhLJo j:t' u|x0f ub}{ df}lns 56f ;lxt v08sfJosf/
o'4k|;fb ld>sf] klxrfg lnP/ b]vf k¥of] . o;kl5 csf]{ v08sfJo d'Qm
;'bfdfÚ -@)@(_ klg t'?Gt} k|sflzt eof] . kf}/fl0fs ljifo j:t'nfO{ cfˆgf]
b[li6sf]0fdf cfwfl/t t'NofO{ ;flxlTos hut\df xnrn Nofpg] k|oTg oL b'O{
v08sfJosf dfWodaf6 v08sfJosf/n] u/] . oL v08sfJosf] df}lns cleJolQmsf]
;Í]t d'Qm ;'bfdf -ld>, @)@(, #$_
sf / d'lQm /fdfo0f c/0osf08 -ld>,
@)@&M#!_ sf tnsf Znf]sx¿df k|fKt ug{ ;lsG5 M
nflU5g\
km]l/ lk|o klt sxFb} xft kqm]/ tfGg
eG5g\ lh2L
;'bfdf gu/ d t ;j{yf hfGg hfGg .
-d'Qm
;'bfdf_
;S5' l6Sg
d ;}Gosf anljifn] eGg" dxfd"v{tf
cfTdfsf
aLr nf]ssf] n'ls /x]sf] x'G5 ;fdYo{tf .
-d'lQm/fdfo0f
c/0osf08_
pgn]
bf];|f] sljtf ;Fufnf]sf ¿kdf …af9LÚ -@)@(_ k|sfzg u/]/ cfkm"n] u|x0f
u/]sf] k|ultjfbL b[li6sf]0fnfO{ klg :ki6tM k|:t't u/] . o;df /x]sf sl/a ;f9]
ltg bh{g sljtfdWo] s]xLdf pgsf] k|v/ ljrf/ lgDgfg';f/ k|s6 eof] M
cfsf+Iffn]
g[kltx¿sf nfpg] d'08dfnf
c}n]nfO{ a'em] ceosf] x"F d
of}6f lbjfnf
wfjf af]Nb} c;x ultn] 9fNg r§fg cfPF
b]Vof} c}n] pks/0fsf] pu| a]nf pbfPF
-cfPF_
gu/df an] bLlksf efFlt efFlt
dnfO{ 5 Tof] b[Zo ;fx|} ghflt
cFWof/f] Totfaf6 efu]/ cfO{
/x]sf] 5 d]/f] s7fnf] ;dfO{
-Tof}xf/sf]
uLt_
d em'Sg ghfg]sf] sª\sfn
d ef]sf gfª\ufsf] k|tLs
d cfuf] afNg] dGq
d :jtGq .
-;'s]sf]
?v_
o;/L
ld>sf] slj cys ¿kdf sljtf ofqf ub}{ /Xof] / pgsf] k|v/ lrGtg sljtfdf ¿kfGtl/t
eO/Xof] . …Ao'Fem]sf] JoyfÚ -@)#)_, …leqsf >L 9n]sfÚ -@)##_, …kbf{ l56}
vf]lnof]Ú -@)##_, …Hjfnfd'vLsf lzvfÚ -@)#$_, …cGtJo{yfsf] t"kmfgÚ -@)#^_,
…ldld{/] ef] pHofnf]Ú -@)#&_, …3f]if0ffÚ -@)#(_, …a9\b} hfcf}F a9\b}
hfcf}FÚ -@)$)_, …ef]sf / gf+ufx¿Ú -@)$)_, …a'l4hLjLx¿;FuÚ -@)$!_, …xfd|f] e}F;L
a"a" lbG5Ú -@)$$_, …d'Znf] aGb} cfof]Ú -@)$$_, …u'xf/ Û u'xf/ ÛÚ
-@)$%_, …alnbfg p7\of]Ú -@)$%_, …hfu[lt cfof]Ú -@)$^_, …Gofo gaf]Ng' xf]
a]dfgLÚ -@)$^_, …gf/L 3f]if0ffÚ -@)$&_ cflb sljtfn] pgn] af]s]sf] ljrf/nfO{
cufl8 a9fO /x] . oL sljtfsf k|sfzgdf …d'lQm df]rf{Ú, …gf}nf] laxfgÚ,
…ldld{/]Ú, …jL0ffÚ, …3f]if0ffÚ, …o'u ljhoÚ, …;ª\sNkÚ, …lem;ld;]Ú, …nx/Ú,
…gf}nf] sf];]nLÚ, …o'uHof]ltÚ, …afnsf];]nLÚ, …xNsf/fÚ, …/ftf] o'uwf/fÚ h:tf
klqsfx¿sf] ljlzi6 of]ubfg /Xof] . sljtfsf cltl/Qm …k'FhLjfbL n8fOFÚ -@)$!_
h:tf] ;+:d/0ffTds uB klg pgn] g]kfnL ;flxTonfO{ ;'Dk] . cGtdf …;xL af6f]Ú
-ld>, @)$&M#_ sljtfnfO{ cfˆgf] sljtf–ofqfsf] clGtd k'iksf ¿kdf g]kfnL
;dfhnfO{ ;'Dk]/ slj ld>n] ;flxTo l;h{gfsf] ofqfaf6 @)$& df3b]lv lj>fd
lnP . pgsf] d[To' kZrft\ …o'4k|;fb ld>sf sljtfx¿Ú -@)$*_ tyf …o'4 k|;fb
ld>sf sfJo /rgfx¿Ú - _ gfds b'O{ j6f
s[ltx¿ jf;'b]j clwsf/Låf/f ;Dkflbt eO{ k|sfzdf cfPsf 5g\ .
$= j}rfl/stf
ld>n]
;flxTodf cFufn]sf] lrGtgnfO{ ;'wf/jfbL cfbz{jfbL, :jR5GbtfjfbL, ;fdflhs
oyfy{jfbL, k|ultjfbL, qmflGtsf/L, dfgjtfjfbL cflbsf ¿kdf Psflt/ clÍt ul/Psf]
kfOG5 -ltdN;]gf, @)$!M%*–^%_ eg] csf{lt/ kl/isf/jfbL sfndf cEof; ub}{
:jR5GbtfjfbL, k|ultjfbf]Gd'v / k|ultjfbL sljsf ¿kdf pgL :yflkt x'g k'u]sf]
wf/0ff klg JoQm ul/Psf] 5 -lqkf7L, @)$!M*#_ . pgsf !((@ cl3sf sljtfnfO{
pgsf] ;flxlTos ofqfsf sfn ljefhgsf ;Gbe{df cf}lrToxLg 7fGg] b[li6sf]0f klg
g]kfnL ;flxTodf ljBdfg 5 . o; cg';f/ pgnfO{ lgliqmo :jR5GtfjfbL / ;j{xf/f
dfgjtfjfbdf ;Lldt qmflGtsf/L :jR5GbtfjfbL / ;j{xf/f dfgjtfjfbsf kIfkf]ifs
qmflGtsf/L :jR5GbtfjfbLsf ¿kdf lrgfpg] k|oTg ul/Psf] 5 -rfkfufO{+, @)%$M%@_ .
log} rlr{t k|j[lQsf] ;]/f]km]/f]nfO{ g} pgsf] lrGtgn] cFufn]sf] 5 .
;flxTosf/
o'4k|;fb ld>n] 3f]lift ¿kdf k|ultjfbL dfGotfnfO{ lj=;+= @)@* kl5 dfq cFufn]
klg o;clusf] pgsf] lrGtgsf sltko kIf g]kfnL ;dfhsf ;Gbe{df pkof]uL / ;fGble{s
/x]sf 5g\ . pgn] :jo+ b]v]sf] / ef]u]sf] cg'ej;Fu pgsf] lrGtg ufFl;Psf] 5 .
pgsf] hLjgsf] slnnf] cj:yfd} lkt[ljof]u / dft[ljof]udf pgn] lg;fl;g' k/]sf]
lyof] . lzIffsf lglDt ljleGg 7fpFdf ef}Ftfl/g' k/]sf] syf klg pgsf hLjg;Fu
ufFl;Psf] 5 . pgsf] hLjgsf] cNnf/] cj:yfsf] ef]ufO pgs} k|f/lDes cj:yfsf]
sljtfn] pb\3f6g u/]sf] 5 . pgn] efª;]jLx¿sf lglDt n]v]sf] sljtfn] Psflt/
pgsf] tTsfnLg kl/j]z / ;/;Ëtsf] kl/ro lbG5 eg] csf{lt/ To; ef]sf] ;dfhsf]
oyfy{tfnfO{ Joª\UofTds ¿kdf k|:t't ub{5 . o;df cg]s /ªsf s's'/x¿ ef]h vfP/
ˆofFls lbPsf] 6k/L jl/kl/ hDdf eP h:tf] ;fdflhs cj:yfnfO{ lrlqt ul/Psf] 5 .
slj ld> agf/;sf uNnLdf lzIffsf lglDt ef}Ftfl/ /x]sf] cj:yfsf] lrGtg / ef]ufO
Psfsf/ x'g] qmddf g} pgsf] of] k|yd sljtf ;[hgf ePsf] cg'dfg ug{ ;lsG5 .
sljj/
ld>n] /f0ff b/af/sf crfSnLnfO{ glhs}af6 x]g{ kfpg] cj;/ pgsf] hflu/n] k|bfg
u¥of] . o;af6 pgdf pTkGg ePsf] ljb|f]x …clx+;f–k|fy{gfÚ df kf]lvof] .
cfˆg} bfh'efOnfO{ df/sf6 u/]/ ;Qfdf k'u]sf / g]kfnL hgtfsf 5ftLdf ;ª\uLg /f]k]/
zf;g ul/ /x]sf lx+;|s /f0ffx¿ clx+;fsf kIfdf pleg ;St}gy] . To;}n] pgsf]
…clx+;f k|fy{gfÚ -!(*^_ eLd zdz]/åf/f ;dfKt kfl/of] . of] b[Zo cfˆgf
cfFvfn] b]v]kl5 :jfledfgL / ljb|f]xL ld> eLd zdz]/nfO{ ;nfd g} gu/L kL7
kmsf{P/ b/af/af6 aflxl/P . pgn] hflu/ TofUg' k/] tfklg cfˆgf] rfl/lqs
j}lzi6«o k|bz{g ul/ 5f8] . pgL /f0ff¿kL tTsfnLg zf;snfO{ slt 3[0ff uy]{
eGg] s'/f o;af6 k'li6 x'G5 .
pgL
;fg}b]lv wfld{s kfv08nfO{ xfF;f ]7§fdf p8fpg vf]Hy] . pgn] sljtf ofqfsf
k|f/Delt/ n]v]sf] …kfunÚ sljtfdf o;sf] ememNsf] kfOG5 . x'g t of] sljtf
kfunsf] lrq0f ug{ n]lvPsf] 5 tfklg o;n] v/fgL 3;]/ dxfTdf aGg rfxg] k|j[lQnfO{
klg ;"Id Joª\Uo u/]sf] 5 -ld>, @)%$M(_ M
w'nfsf] 5
vfkL la5f}gf v/fgL
h'7f]
xG8Lsf] of] ;lhnf] l;/fgL
lnO{ sf]5{'
cª\uf/ cfkm} d efn
;a} ljZj
d]/f] d s:tf] lgxfn .
slj
ld>n] lbg u'hfl/ /x]sf] /f0ffsfnLg g]kfnL kl/j]z cToGt hl6n lyof] .
7'n7'nf gfd rn]sf sljx¿ klg alS;; / k'/:sf/ kfpg sljtf n]Vy] . gofF hfu[lt
d"ns lrGtgsf] pHofnf] km}lng lgs} ;s; k/]sf] l:ylt Toltv]/ ljBdfg lyof] .
o:tf] a]nfdf pgL sljtf n]vgtkm{ cu|;/ lyP . To;}n] pgn] kl/l:yltnfO{ Vofn
ub}{ …ljBfyL{ lzIffÚ -!(*^_ zLif{ssf] sljtf n]v] / To;df zf;sx¿sf] s'b[li6af6
aRg …/fd/fHo ;l/sf] gokfnÚ zAb klg /fv]/ ljBfsf] dlxdf ufP . pgn]
lzIff–cfh{gsf qmddf ef]usf] b'Mv / Joyfsf] k|ltljDa o; sljtfdf k|s6 ePsf] 5 .
pgL lzIffsf lglDt slt x'?Ss lyP eGg] s'/fsf] hgfp klg o;n] lbG5 . pgsf]
of] dd{ JoQm ug]{ pko'{Qm sljtfsf] Ps Znf]s oxfF k|:t't 5 -ld>, !(**, @_ M
ljBfdxf
ul/g5' cl3 s]xL ofb
c}n] k¥of]
dsg xfo Û a8f] ljiffb
eGb} ljnfk
ul/ c>' lemsL cgy{
a"9f]
ePkl5 h'Fuf glehf]; Joy{ .
z}lIfs
r]tgf hfu]sf] x]g{ grfxg] lg/ª\s'z /f0ffx¿sf lglDt of] sljtf klg pgLx¿sf] :jfy{
ldNbf] lyPg t/ slj ld>n] /flv lbPsf k|z+;fTds zAbx¿sf] u'lnof] rf6\g kfPkl5
pgLx¿ dSv k/]sf x'g ;St5g\ . o; sljtfaf6 ;flxlTos k|sfzgsf] 9f]sfleq
l5/]sf slj ld> lj=;+= !((* ;Dd :jR5GtfjfbL wf/fsf sljtf n]Vt} k|s[ltsf]
ufogtkm{ nxl;P . b]jsf]6fn] p7fPsf] o; wf/fsf] emG8f af]Sg rfxg] sljx¿sf
nfddf pgL klg pleP . k|mfG;]nL /fHoqmflGtkl5 ?;f]sf] g]t[Tjdf ljsl;t
:jR5GbtfjfbnfO{ j8{:jy{, Snl/h, ;]nL, ls6\; cflbn] klZrddf / /jLGb|gfy 6}uf]/,
k|sfz, kGt, lg/fnf cflbn] aª\ufnL lxGbL ;flxTodf u/]sf] k|of]un] g]kfnL
sljx¿nfO{ klg cfslif{t ug]{ qmddf ld> klg To;tkm{ tflgP . pgnfO{ Psflt/
b]jsf]6f, w/0fLw/ / l;l4r/0f h:tf To; wf/fsf ;xsdL{x¿sf] ;Ët k|fKt lyof] eg]
csf{lt/ ;+:s[t, lxGbL / aª\ufnL :jR5GbtfjfbL ;flxTosf] klg 1fg lyof] .
oflGqs gLlt lgodnfO{ eTsfpFb} ;xh, :jfefljs / cfTdk/s cleJo~hgfnfO{ cFufNg] /
ctLtsf cfbz{, k|s[ltsf lrq0f / cfj]udo ljb|f]xsf dfWodaf6 ts{ a'l4jfbnfO{ Wj+;
ug{ rfxg] :jR5Gbtfjfb pgn] ef]lu /x]sf] hLjg;Fu klg lgs6 lyof] . pgsf]
sdhf]/ cfly{s l:yltdf c:tJo:t hLjgn] Pskl5 csf]{ rf]6 vfO /x]sf] lyof] /
oyfl:yltk|lt c;Gt'i6 eO /x]sf] lyof] . g t pgn] ultnf] zf:qLo lzIff k|fKt
ug]{ cj;/ kfPsf lyP g t Jojl:yt hLjg latfpg] pko'Qm df}sf g} . b/afl/of
l;Fuf/k6f/ / ;flxlTos l;Fuf/k6f/ b'a}lt/ pgsf] ljdf]x al9 /x]sf] lyof] .
o; l:yltdf pgL :jR5Gbtfjfb;Fu ;fOgf] ufF:g k'u] / To; wf/fsf cg]s ;'Gb/ sljtf
klg pgn] l;h{gf u/] . pgsf To; avtsf sljtfsf] rrf{ ub{} l;l4r/0f >]i7sf
eGbf pRr:t/sf ;[hgf ug{ pgL ;Ifd ePsf] lgisif{ klg tf/fgfy zdf{ h:tf Ps hgf
k|ltli7t ;dfnf]rsn] lgsfn] -zdf{, @)@&, ^$–(%_ .
:jR5GbtfjfbL
sljsf ¿kdf o'4 k|;fb ld>n] cfˆgf] ef]ufOnfO{ cToGt efj's ag]/ of] sljtfdf
JoQm u/]sf] efj ;fFRrLs} Åbo:kzL{ 5 M
slj 5 x[b\tndf
kl;gf u/L
ul/ /x]5
;wF} ;'vsf] em/L
uxe/L
h;sf] lgt cfF;' 5
d've/L
h;sf] dw'xf; 5
-slj_
v/sf
s'l6df km"nsf 8fnL
hgsf] kfun
jgsf] dfnL
-kfun_
cfuf] aNb5
lrQdf cw/df sfnf] sn]6L k¥of]
sfnf] ljZj
s/fn sfn lbg of] d]/f] cufl8 ;¥of]
cfˆgf]
sf]xL x'Fbf] /x]g5 x/] ;+;f/ of] dTnaL
vf]hL ub{5
Ps ljZj c¿ g} kfun\ ag]sf] slj
-hng_
o; a]nfsf
sljsf] efj's hLjgn] :ki6 af6f] 7DofO ;s]sf] 5}g . slxn] k|s[ltsf] ;xf/f
vf]Hb}, slxn] kfun em}F pk|mFb} / slxn] Åbo hnfpFb} lj;ª\ultsf dfemdf slj
oltv]/ plk|m /x]sf b]lvG5g\ . pgL st} lg/fz cj:yfdf knfog x'g yfn]sf] /
st} cfzfsf] dw'/f] pHofnf]df /dfpg yfn]sf] h:tf] cj:yf klg sxLFsxLF af]w x'G5 .
lj=;+= !((& sf] ;xLb sf08 b]v]kl5 pgL lgs} Jolyt ag]sf] cfef; klg dflysf
Znf]sx¿df b]lvG5 . lj=;+= !((& kl5 …hngÚ zLif{ssf ltg j6f / …cfzfÚ
zLif{ssf] Pp6f sljtf n]v]sf slj ld> lj:tf/} oyfy{ w/ftndf cf]n{g yfn] .
uª\ufnfn >]i7;Fu lj=;+= !((^÷(& lt/ g} pgsf] ;DaGw eO ;s]sf] lyof] / pgL
/fhgLltlt/ em'ls;s]sf lyP -rfkfufO{+, @)%$, k[= %@_ . To;}n] klg xf]nf
lj=;+= !((* kl5 pgn] k|s[lt cflbsf] efj's e/f];fdf hLjgnfO{ c8\ofpg rfx]gg\ /
:jR5GbtfjfbL d'Qm p8fgnfO{ klg nufd nufP .
pgdf
ljb|f]xL lrGtg ljsl;t ePsfn] hflu/] hLjgdf klg pgL /fhgLltaf6 6f9f /x]gg\ /
lj=;+= @))$ df jghfFrsf] ;'a]bf/ kbdf axfn /x]s} a]nf /0ff lj/f]wL efif0f u/]/
h]ndf k/] . h]nsf leQfdf klg sljtf sf]/]/ cfˆgf ;fyLx¿nfO{ pTk|]l/t ug]{
slj ld>n] …/fhaGbL d'St u/Ú, …k|hftGqsf] 3f]if0ff u/Ú, …s}bLnfO{ vfg b]pmÚ,
…cf}ifwLsf] aGbf]a:t u/Ú h:tf gf/f h]nleq nufP / sljtfsf efiffdf klg To;nfO{
k|:t't u/] -x'dfufO{+, @)$!M!!*–!!(_ M
x'G5 hf] tf b]zlxt}ifL
hfG5 Tof]
tf h]n /]
Gofo kfpFm
eG5 h;n]
p;sf]
ko/df g]n /] Û
pgL h]nleq
5Fbf cfˆgf] egfO / u/fOdf Ps¿ktf k|bz{g u/L ;fyLx¿sf] dg lhTg] k|oTg uy]{ .
Zofd k|;fbsf cg'/f]wdf pgn] h]ndf t'?Gt n]v]sf] Pp6f sljtfsf] ;'Gb/ kª\lSt o;
k|sf/ 5 -Zofdk|;fb, @)%$M(_ M
cfuf] g5]lsb]pm
x] rGb| Û
rlGb|sfsf]
nltsf Û
g8; dnfO{
eO{ ;k{ jfl6sfsf] .
oxfF slj
k|s[ltnfO{ klg dfgjLs/0f u/]/ cfˆgf] jf:tljstfnfO{ k|s6 ub{5g\ . oL kª\lSt
k9\bf jl/kl/sf] jftfj/0fn] ;k{ ag]/ 8l; /x]sf] o'4 k|;fb ld>sf] h]nleqsf]
aGbL hLjgsf] oyfy{ lrq xfd|f clulNt/ pkl:yt eO lbG5 .
lj=;+=
@))& sf] kl/jt{gkl5 pgn] …d;fgsf] cfjfhÚ -@)!)_ df cfˆgf] qmflGtsf/L efjgf
k|s6 u/] . o; sljtfdf kl/jt{gn] ;dfhnfO{ ;xL lbzflt/ 8f]¥ofpg g;s]sf]
s'/fnfO{ :ki6 zAbdf /fVt} ;dfhdf eO /x]sf 8s}tL, rf]/L, 3';vf]/L / anfTsf/sf]
kf]n pgn] vf]n] / ;fdGtL lyrf]ldrf]nfO{ cGTo ug{ k'gM b]zjf;Lx¿ p7\g yfn]sf]
;Í]t lbP . o;af6 Toltv]/sf ;/sf/sf sfo{qmd, gLlt / sfdk|lt slj ld>sf]
c;xdlt /x]sf] 5n{ª\u x'G5 . pgL cfkm" g]kfnL sfª\u|];;Fu cfa4
x'Fbfx'Fb} klg ToxfFleqsf] v/faLsf] hfFtdf lkl;Psf lyP / pgsf] dgn] /fi6«
cGofodf 56k6fPsf] cg'e"lt u/]sf] lyof] . pgL kl/jt{gsf gofF pkfosf
vf]hLdf lyP . pgn] o; s'/fnfO{ n'sfpg rfx]gg\ / dgleq h] lyof] To;nfO{
;fjh{lgs ul/ lbP . o; qmddf pgL sljtfsf Znf]sx¿df lgDgfg';f/ k|s6 eP M
89]sf] nfz
lrRofO{ lrtfb]lv p7\of] km]l/
hn]sf]
b]zjf;Lsf] sbd rsL{ p7\of] km]l/
/ut l;+ufg
u/L xfd|f] nufPsf] au}Frfdf
d?e"ld
ug{ ;fdGtLx¿sf] bn h'6\of] km]l/
-d;fgsf]
cfjfh_
pgn]] of]
sljtf n]lv /x]sf] cj:yfdf pgnfO{ e|i6frf/df d'5]/ hflu/af6 x6fpg] lgs[i6 sfd
ePsf] lyof] . o;kl5 ufpFn] ;fdGtx¿ / ;/sf/ b'a}sf df/df pgnfO{ ps';d's';
kfl/of] . pgsf] ef]ufO km]l/ …cd/ syfÚ -@)!%_ sf ¿kdf k|s6 eof] .
…cd/ syfÚ sf syfx¿ /fi6«k|]d, hg hfu/0f / ;fdflhs pTyfgsf c;n efjgf af]s]/
k|sfzdf cfP . ltgdf cTofrf/L ;}lgs clwsf/Lsf] xTof, cfˆgf] slnnf] afnsnfO{
PSn} 3/df y'g]/ d]nfkftlt/ cGtWof{g x'g afWo ePsL ljwjf dlxnfsf] Joyf tyf cd/ ;lxb
z'qm/fhsf] d[To'df :jo+ ;lxbsf lktfn] JoQm u/]sf] ujf]{lSt syfsf ljifo ag] .
o;/L g} tnl;ªåf/f ul/Psf] dlxnf s[ifssf] v]tLkftLsf] n'6kf6, lgwf{nfO{ alnofn]
lbg] b'Mv / /fHofleif]sdf ul/ax¿n] kfPsf] ;f:tL, kl08tsf] kfv08n] ubf{ cfFwLdf
k/L Hofg u'dfpg] s]6fsf] b'u{lt / dg]{ 7fpF;Dd klg gkfpg] bLgb'MvLx¿sf]
b'b{zfsf] klg oL syfx¿df aofg ul/Psf] 5 . oL syfdf cleJoQm sltko s'/fn]
ld>sf] lrGtg / pgsf] cfˆg} ef]ufOnfO{ k|:t't u/]sf 5g\ . logdf ljBdfg
5'jf5'tsf] b'ikl/0ffd, ls;fg, gf/L cflbsf ;d:of, ;fdGtL zf]if0f / cGofosf] lrq0f
cflbn] ;fdflhs ljifdtf / ljleGg ;d:ofk|lt sljsf] cfnf]rgfTds b[li6 /x]sf] kl/ro
lbG5g\ . slj ld>sf] Zofd k|;fb h:tf k|ultzLn ;flxTosf/;Fusf] 3lgi7tf /
clvn g]kfn ls;fg ;ª\3;Fu /x]s]f ;Dks{nfO{ pgsf /rgfdf ljBdfg k|ultzLn lrGtgsf
lemNsfn] k'li6 u5{g\ .
lj=;+=
@)!& sf] sf08kl5 sltko JolQmx¿ k~rfotnfO{ ;dy{g u/]/ P]; cf/fd ug{ kl§ nfu] .
sljj/ ld> eg] …sfd kfpFm sfd kfpFmÚ -@)!&_ h:tf sljtf n]Vt} hflu/nfO{
nTofP/ agf/;lt/ lgjf{l;t eP . pgn] pQm …sfd kfpFm sfd kfpFmÚ sljtf n]v]/
g]kfnL ;dfhsf] a]/f]huf/Lsf] ;d:ofnfO{ cf}FNofP . pgn] To; sljtfdf JoQm
u/]sf] efjgfsf] cy{ tnsf kª\lStaf6 klxNofpg ;lsG5 M
OF6 kTy/
cflb af]Sgdf] gfd kfpFm
b]xsf]
tftf] k;Lgf kf]Vb} cf/fd kfpFm
-sfd
kfpFm sfd kfpFm_
pgnfO{
lj=;+= @)!& sf] kl/jt{g 7\ofDd} dg k/]g . ;+;f/sf cGo d'n'sx¿
k|hftflGqs jftfj/0fdf k|ulttkm{ nlDs/x]sf j]nf g]kfndf lg/ª\s'z Joj:yf nflbPsf]
lyof] . lj=;+= @))& sf] kl/jt{gaf6 hgtfn] kfPsf clwsf/x¿ vf]l;Psf lyP
/ sltko g]tfx¿ h]ndf tyf sltko lgjf;{gdf k'u]sf lyP . o; clgi6sf/L 36gfn]
ld>sf] ;+j]bgzLn, r]tgzLn / ;ª\3if{zLn Åbodf 7]; k'Ug' :jfefljs lyof] .
ld> h:tf cGofonfO{ 6'n'6'n' x]/]/ a:g g;Sg] / /fi6«sf lglDt s]xL ug{ rfxg]
;flxTosf/ o; l:yltdf r'k nfu]/ a:g' ;Dej lyPg . To;}n] pgLleqsf] ljb|f]xL,
qmflGtsf/L / k|ultzLn tŒj ;nanfpg yfNof] . kmntM pgLleqsf] efjgfnfO{ afXo ¿kdf
k|s6 ug{ pgn] sljtfTds cleJolQmsf] rog u/] . o;s} kl/0fltsf ¿kdf pko'{St
…sfd kfpFm sfd kfpFmÚ sljtf k|sflzt x'g k'Uof] .
pgsf]
>dk|ltsf] a9\bf] cf:yf / cfd hg;d'bfok|ltsf] rf;f] pko'{Qm sljtfdf JoQm
ePsf] 5 . pgn] /fi6«sf] rfnfdfnf l7s gePsf] b]v]kl5 hg c;Gt'li6sf If]q
klxNofpg]tkm{ cfkm"nfO{ df]8\g] sfd u/]sf lyP . b]zleq /fhg}lts sfd
u/]/ hghfu/0f Nofpg' tTsfnLg kl/j]zdf cfkm"k|lt vt/f lgDTofpg' lyof] .
o'4k|;fb ld> sljtf n]vgn] gk'u]/ krf{ n]vgåf/f klg oxL vt/f;Fu lh:sg] sfddf
nf]usf lyP . kl/0ffd :j¿k pgL / pgsf] kl/jf/ ;/sf/sf ;fy} ufpFn] 7fn'x¿sf]
klg if8\oGqsf] l;sf/ aGof] / pgL :jb]z 5f8]/ k|jf;L hLjg latfpg ljjz eP .
agf/;sf]
a;fOdf slj ld>sf] qmflGtsf/L / dfgjtfjfbL efjgfsf] af9L pn{g yfNof] . cfˆgf
hLjgsf cg'ej / cg'e"ltnfO{ sljtfdf 3f]Nb} pgL /fi6«df kl/jt{g Nofpg] p2]Zo
/ c7f]6;Fu sljtfnfO{ PsLs[t kfg{ pBt eP . oltv]/sf pgsf cfuf] cf]sNg]
sljtf /fi6«df kl/jt{g rfxg] ljleGg /fhg}lts zlStx¿sf lglDt k|]/0ffsf ;|f]t ag] .
ltgdf cleJoSt s]xL ljrf/sf] klxrfg lgDg lnlvt Znf]sx¿af6 kfpg ;lsG5 M
afwf cfO{
k/b5 eg] afn'jf kfl/lbG5'
d}
x"F eGg]x¿ pk/df lhGbuL ;fl/lbG5'
d]/f]
5ftLaLr /lt s'g} kg{ ;St}g uf/f]
sf6]sf] 5
b[9 dlt u/L leqsf] of] tuf/f]
-af9L_
ld6fpm
zL3| jt{dfg sfnsf dxflgzf
ljd'St kf/
b]zsf k|bLKt eO{ lbzflbzf .
-;dy{
xf]pm_
ef]sfgfª\uf
blnt hgsf Ps cfwf/ xfdL
6'qmf aGwg
ljljw u/g] rlDsnf wf/ xfdL
xfF;L
xfF;L k/ lxtljif] kmfFl;df 5f}F tof/
pBtdf 5f}F
ljsl;t x'Fb} hGdsf] ug{ ;f/
-xfdL_
hdLgsf]
a'e'If' 5' ls;fg x"F ls;fg x"F
bl/b| 5'
k/Gt' of] :jb]zsf] zfg x"F
-ls;fg
x"F_
pko'{Qm
Znf]sx¿df JoSt eP em}F slj ld> qmflGtsf/L sfddf tTnLg lyP . pgsf
sljtfdf Ps yf]s / sfddf csf]{ yf]s lyPg . egfO / u/fOdf leGgtf b]v]/ g}
pgL sltko g]tfsf cfnf]rs ag] / kl5 lj:tf/} sDo'lg:6x¿sf ;Dks{df k'u] . pgsf]
ef]ufO s'g} ;j{xf/fn] ef]usf] sl7gfOeGbf slQ sd lyPg . k'Vof}{nL ;DkGgtf /
/f0ffsfnLg hflu/sf] ;'v ;'ljwfnfO{ Tofu]/ cfkm"nfO{ ;j{xf/fs/0f ug]{ oL
sljn] ef]u]sf] si6sf] ;Demgf u/fpg] …d'St ;'bfdfÚ -@)@(_ lgDg lnlvt Znf]sx¿
;fFRrLs} Åbo ljbf/s 5g\ M
kb}{g gLb
em'k8L r'x'g] x'gfn]
b}nf] 5
XjfË b'O{ åf/ gkfpgfn]
hf]uf/ 5}g
d'l7 rf/ klg cgfh
;f]lr lbgf];\g
8'ag] 3/Lsf] hxfh .
kmf6]/
;fl/ klg aflx/ hfg' cfof]
a];ld{gL
elg dnfO cvfg' cfof]
nHhf arfpg
klg x'g si6 cfof]
;fdflhsL
kl/lw of] eO gi6 cfof] .
-d'St
;'bfdf_
k'iknfnn]
cfˆgf] tlsofd'lg /fv]/ ;'Tg] dflgPsf] -e§, @)%$M*)_ …d'St ;'bfdfÚ sf pko'{Qm
x/kmx¿n] Psflt/ slj ld>sf] cfˆg} Joyf cf]sln /x]sf 5g\ eg] csf{lt/ hf] sf]xL
ul/a b'MvLsf] oyfy{ dd{sf] r'/f] klxNofPsf 5g\ . oL cleJolQm ;fwf/0fLs/0f
eP/ g]kfnsf cg]s ufpFa:tLsf kLl8t JolStsf cfˆg} Joyf;Fu Psfsf/ x'g ;St5g\ .
l;nf vf]h]/ 5f]/f5f]/L x'sf{pg] / slj ld>sf] :jfledfg /Iffsf lglDt h:tf];'s}
b'Mv / cfFwL–x'/Lsf] ;fdgf ug]{ pgsL kTgLsf] kL8fsf] af]w oL x/kmx¿n] u/fO /x]sf]
s'/f ;lhn} cg'dfg ug{ ;lsg] cfwf/ tnsf] Znf]saf6 k|fKt x'G5 M
vfP/
v]tlardf kbn] t';f/f]
j[QL ddfly
5 lznf]~5g x2 ufx|f]
xfF8Lx¿
km'l6;s] r'x'Fbf] 5 sf]O{
sf6f}F
s;f] u/L d hLjg of] g/f]O{
-d'St
;'bfdf_
o:tf] sl7g
cj:yfdf klg s'g} nf]e k|nf]egsf kl5 gnfUg] slj ld>sf] :jfledfgn] …d'St
;'bfdfÚ nfO{ ljz]if prfOdf k'¥ofPsf] 5 . pgsf ;'bfdfn] s[i0fåf/f lgld{t
eJo dxndf hfg v'§f prfn]sf 5}|gg\ / …d tf ;j{yf hfGg hfGgÚ eGb} cfˆgf] ul/df
k|bz{g u/]sf 5g\ . log} ;'bfdf¿kL o'4 k|;fb ld> b/af/åf/f g]kfn /fhsLo
k|1f–k|lti7fgsf] dfg, kb / k'/:sf/sf] aN5L ˆofFlsFbf slQ klg ljrlnt ePgg\ / æ=====
d /fhsLo k|1f–k|lti7fg gfpFsf] ;fdGtL ta]nfsf] bfgf vfg hfg] 3f]8f x'OgFÆ eGb}
d'vel/sf] hjfkm k7fpg cl3 ;/] -;ª\u|f}nf, @)%$M&*_ .
o'4 k|;fb
ld>df wfld{s kfv08k|lt /x]sf] cfnf]rgfTds b[li6 pgsf]
…d'lSt/fdfo0f–c/0osf08dfÚ klg k|s6 ePsf] 5 . pgL Jofjxfl/s hLjgdf klg
To:tf] kfv08af6 6f9f /xg] uby{] / pgsf /rgfdf klg ;f] s'/f k|ltljlDat 5 .
…/fdfo0fÚ sf cbz{ 7flgPsf kfqx¿k|lt pgn] cfF}nf] 78\ofPsf] s'/f lgDg lnlvt Znf]sdf
b]Vg ;lsG5 M
So} af]n]g
jlzi7n] To; avt s:tf] x/fdL a'9f]
s]jn ef]hg
blIf0fflt/ ePsf] cu|ufdL a'9f]
-d'lSt/fdfo0f
c/0osf08_
…af9LÚ
-@)@(_ sljtfsf] k|sfzgtfs slj ld>n] dfS;{jfbnfO{ cfTd;ft\ ul/ ;s]sf lyP .
ca pgL;Fu Pp6f :ki6 b[li6sf]0f lyof] / pgsf] juL{o ef]ufO;Fu ldNbf] lrGtg pgn]
k|fKt u/]sf lyP . k|ultjfbsf cfnf]sdf pgsf cleJolQm k|s6 x'Fbf pgn]
Jofjxfl/s hLjgdf ef]u]sf ;d:of / ltgsf ;dfwfgsf pkfodf aGwg nufpg] k'FhLjfbL
lrGtgsf] hl6ntfaf6 d'lSt kfPsf lyP . pgL ca v'n]/ zf]if0f / To;sf
sf/0fnfO{ cf}FNofpg ;Sy] . s'g} g]tfn] oyfy{ j0f{g b]v]/ cfkm"lt/
cfFvf dsfp{nf eGg] cj:yf cGt ePsf] lyof] / cWoflTds dfofhfnn] cNemfpg] cj:yf
klg /x]sf] lyPg . o;sf ;fy} cfˆgf /fi6«jfbL efjgfnfO{ yftL /fv]/ s'g}
ljb]zL /fi6«sf] :jfy{ ;+/If0f ug'{ kg]{ k'FhLjfbL /fhgLltsf] afWotf;Fu klg
pgsf] ;fOgf] 6'6\g uPsf] lyof] . To;}n] pgsf qmflGtsf/L efjgfn] Pp6f
pko'Qm dfu{af6 8f]l/Fb} g]kfnL qmflGtnfO{ ;xof]u k'¥ofpg yfn] / To;sf] Gofgf]
g]kfnsf t/fO{, kxf8 / lxdfn;Dd lj:tfl/t eof] . pgn] …af9LÚ sljtf ;ª\u|xsf
s]xL sljtfx¿af6 g} cfˆgf] ;j{xf/fkIfLo ljrf/nfO{ hgtf ;dIf k'¥ofP . To:tf]
ljrf/ af]s]sf s]xL sljtf gd'gfsf ¿kdf oxfF k|:t't 5g\ M
x]/ zxLbsf
kmfF;L xfF;]
wd{w'/Ldf
s'v'/f af;]
5}g oxfF
sf]xL cf;]kf;]
dfgjx¿
x'g\ Ps}gf;]
hf ;Gb]z
p8]/ b]ze/sf kfvf / kj{t x'Fb}
Ho"bf]
dGq km'sL tF b] em'k8Lsf] tftf] d'6'df 5'Fb}
xfdL
zf]lift ju{sf] k|ltlqmof e} Ps /fFsf] tF hf
km'6\g]
sfg u/L 7"nf] dxnsf pHh08 8ª\sf ahf .
-;Gb]z_
pgn]
lrGtdf cu|ultnfO{ Åboª\ud ul/ ;s]kl5 slxn] klg kl5 kms{g] sfd u/]gg\ . pgL
glhlsPsf] g]kfn sDo'lg:6 kf6L{df km'6 / dgf]dflnGo cfpFbf klg pgL xtfz ePgg\ .
a? pgn] cfˆgf] qmflGtsf/L wf/nfO{ cem tLvf] kfg]{ sfd u/] . o;af6 b]zJofkL
¿kdf pgsf] nf]slk|otf a9\g uof] . pgn] kf6L{ ;b:otf u|x0f gu/L hgjuL{o
;ª\u7gsf] dfq pQ/bfloTj ;Dxfn] t/ ;j{xf/f cfr/0f / b[li6sf]0fsf] t]hnfO{ eg]
k6Ss} wldlng lbPgg\ . pgsf] n]vg h:tf] 5 To:t} ¿kdf afFRg] k|oTg pgn]
hLjgsf] cGt;Dd ul/ /x] . o;n] ubf{ pgsf] cfbz{ hLjg Psflt/ ljleGg si6 /
;Í6 a]xf]g{ ljjz eof] eg] csf]{lt/ cfd Gofok|]dL hg;d'bfosf lglDt cg's/0fLo klg
eof] .
ls;fg dhb'/sf
uLt ufpFb} JoflStjfb w'Hofpg] ;ª\sNk pgn] lgs} klxn]b]lv u/]sf] kfOG5 .
…cd/ syfÚ sf syfx¿ / …af9LÚ df ;Ílnt s]xL sljtfx¿ o;sf ;fIfL 5g\ .
k|ultjfbL lrGtgnfO{ cFufn]kl5 t pgL emg\ k|v/ ¿kdf zf]lift kLl8t lgDg ju{sf
kIfdf pleO{ xSsL s'/f ug{ yfn] . o; qmddf pgn] s'g} a'l4hLaL t s] ;jf]{Rr
zf;ssf] klg k6Ss} d'nflxhf u/]gg\ . pgL s;}sf] bof, cg'sDkf jf cfzfdf
afFRg rfx]gg\ / cfkm"n] cFufn]sf]
ljrf/åf/f lgb]{lzt lrGtgdf cfkm"nfO{ PsLs[t t'NofpFb} /x] . pgn] JoSt
u/]sf tnsf ljrf/df pgsf] j}rfl/s b[9tfsf] zlSt 5fDg ;lsG5 M
a'l4hLjL
sxfO{ dxn dxnsf åf/df u} p7]sf
baf{/L aGg kfP h'lg ;kmn x'g] e|i6
u7df h'6]sf
leqL cfFvf km'6]sf clnslt wgsf]
kfO{ lx:;f n'6]sf
;DemL dfly p7]sf] cxdaLr r9L
tYob]lv 5'6]sf
-leqsf
>L 9n]sf_
tf]8L afNdLls Jof; cflbx¿sf
;fdGtjfbL syf
ug]{ /fHo ;dfKt hfu?s e} tf]8L
ljnf;L k|yf
;f6f] zf]liftsf] cjZo glnO{ hfGgf}F
egL ;j{yf
hfu]sf] clxn] ljzfn b'lgofFsf] d'Vo
cGtJo{yf
-cGtJo{yfsf]
t"kmfg_
pgn]
b/afl/of jf k|1f k|lti7fgsf] t s] clnslt klg b'u{Gw ldl;Psf] yfx kfpg] lalQs}
s'g} klg ;Ddfg jf k'/:sf/ :jLsf/ gug]{ c7f]6nfO{ cfˆgf] hLjgdf cIf/;M nfu' ug]{
k|oTg u/] . …j]blglw k'/:sf/Ú af6 pgnfO{ k'/:s[t ug{ vf]lh+bf pgn] To;nfO{
7f8} c:jLsf/ u/] / To;nfO{ …e"tk"j{ k|wfgdGqLn] e"tk"j{
dGqLnfO{ lbg] k'/:sf/Ú sf] ;+1f lbP
-ld>, @)%$M!^_ . pgsf ;Ddfgdf lj=;+= @)$! df k|ultzLn n]vs snfsf/ ;ª\3 /fli6«o ;Dd]ng tof/L ;ldltåf/f cfof]lht clegGbg ;df/f]xnfO{ eg] pg] ;xif{ :jLsf/ u/] . Toltv]/ pgn] cfof]hs ;+:yfk|lt xif{ k|s6 ub}{ æk|s[ltsf] ;'Gb/ b[Zox¿sf] ufos d cfh k|s[ltnfO{ klg cfˆgf] Ifdtfn] em'sfpg ;Sg] dxfg\ wtL{k'qx¿sf cbDo zlSt / ltgsf ;kgfx¿sf] ufos ePsf] 5'Æ eGg] ;f/k"0f{ cleJolSt k|s6 u/] -ld>, @)$!M$@–$#_ . s[i0fdl0f k'/:sf/ klg pgn] k|ultsf] dxfgtfnfO{ cFufn]sf] eGg] 7fg]/ u|x0f u/] -ld>, @)%$M!^_ . pgL cfkm"n] cFufn]sf] l;4fGteGbf k/ n}hfg] lgDtf]nfO{ 3[0ff uy]{ / zf]liftkLl8t hgtfsf] efUo eTsfP/ df]h n'6\g] dxf;fdGtk|lt qmf]wsf nfn cfFvf b]vfpFy] eg] cfkm' ;dflxt cfGbf]ngnfO{ clu a9fpg h:tf];'s} vt/fsf] klg ;fdgf ug{ pkl:yt x'Gy] .
-ld>, @)%$M!^_ . pgsf ;Ddfgdf lj=;+= @)$! df k|ultzLn n]vs snfsf/ ;ª\3 /fli6«o ;Dd]ng tof/L ;ldltåf/f cfof]lht clegGbg ;df/f]xnfO{ eg] pg] ;xif{ :jLsf/ u/] . Toltv]/ pgn] cfof]hs ;+:yfk|lt xif{ k|s6 ub}{ æk|s[ltsf] ;'Gb/ b[Zox¿sf] ufos d cfh k|s[ltnfO{ klg cfˆgf] Ifdtfn] em'sfpg ;Sg] dxfg\ wtL{k'qx¿sf cbDo zlSt / ltgsf ;kgfx¿sf] ufos ePsf] 5'Æ eGg] ;f/k"0f{ cleJolSt k|s6 u/] -ld>, @)$!M$@–$#_ . s[i0fdl0f k'/:sf/ klg pgn] k|ultsf] dxfgtfnfO{ cFufn]sf] eGg] 7fg]/ u|x0f u/] -ld>, @)%$M!^_ . pgL cfkm"n] cFufn]sf] l;4fGteGbf k/ n}hfg] lgDtf]nfO{ 3[0ff uy]{ / zf]liftkLl8t hgtfsf] efUo eTsfP/ df]h n'6\g] dxf;fdGtk|lt qmf]wsf nfn cfFvf b]vfpFy] eg] cfkm' ;dflxt cfGbf]ngnfO{ clu a9fpg h:tf];'s} vt/fsf] klg ;fdgf ug{ pkl:yt x'Gy] .
pgn]
qmflGt cjZoefjL 5 eGg] b[9 ljZjf; af]s]sf lyP . To;n] dxn;+:s[ltnfO{ w'nf]kL7f]
kfg]{ 5 eGg] pgsf] 7'nf] ljZjf; lyof] . To;}n] pgL dhb'/, ls;fg, HofdL,
a'l4hLjL, dlxnf, ljBfyL{ ;a}nfO{ d'Vo ¿kn] qmflGtlt/ Psf]xf]l/g cfXjfg uy]{ .
qmflGtsf lglDt d}bfgdf cf]n{g pgn] u/]sf] cfXjfgnfO{ tnsf Znf]sx¿df b]Vg ;lsG5
M
/StqmflGtsf]
Hjfnfd'vLdf
cfh p7]sf]
of] alnbfg
>L g9n]sf] o'jfo'jltsf]
Åbo Åbosf]
:jfledfg
-alnbfg
p7\of]_
vf]qmf k]6
cgfh e]6 gx'g] ef]sf / gf+uf p7
sf]bfnf p7
aGr/f / xFl;of gfDnf / 8f]sf p7
;fx"sf
s/sfksf sl7gtf ef]Ug]x¿ xf] p7
tfs]sf
lhldbf/n] o'jltsf nf]Ug]x¿ xf] p7
-ef]sf
/ gf+uf p7_
ljBfyL{ x"F kLl8t hgtf
d'lSt x'g] cleef/f af]S5'
/fhgLltdf efu gn]pm
eGg]nfO{ 7f]S5' 7f]S5'
-ljBfyL{
cfjfh_
tlD; /x]5g\ abnf lng egL
jL/ultlt/ pGd'v 3fon
k9]u'g]sf lsg cf]n{G5f}
a'l4hLjL xf] ltdLx¿ tntn
-a'l4hLjLx¿;Fu_
r'/fsf xTs8L kf]t]
ld;fPsf] 5 unkmGbL
u/]sf] w/ks8 b]vL
/x]sf 5f}F eO{ aGbL
-gf/L
3f]if0ff_
of] dflysf
cleJolStdf qmflGtsf] Hjfnf aln /x]sf] b]lvG5 . logdf cg]s k|sf/sf bf;tfsf hlGh/
r'F8fNg cfXjfg ul/Psf] 5 . sljn] oL sljtfdf JoSt u/]sf] qmflGtsf/L
ljrf/nfO{ nfu' ug{ Psflt/ ;flxlTos xltof/ rnfP eg] csf{lt/ cg]s b'Mv, ckdfg /
c;lhnf] a]xf]b}{ qmflGtsf] nfddf pleg] sfd u/] . lj=;+= @)$^ sf]
cfGbf]ngdf …sfnf] k§L cleofgÚ sf] g]t[Tj u/L *@ jif{sf] pd]/df lu/ˆtf/L lbg]
slj ld>sf] cbDo cfF6 pgsf] n]vfO / u/fOsf] tfbfTDosf] pRr gd'gfsf ¿kdf
g]kfnL Oltxf;df clÍt 5 .
juL{o
efjgfaf6 cf]tk|f]t pgsf ljrf/ ju{ lj/f]wLx¿sf lglDt 3f]Rg] sfF8f x'g\ .
pgsf /rgf k9\bf lgDg ju{sf JolStx¿n] uj{ / uf}/jsf] cg'e"lt ug{ ;S5g\ eg]
;fdGtL–k'FhLklt ju{sf JolStx¿ kL8fsf] Hjfnfdf e'6e'l6g afWo x'G5g\ . pgsf
juL{o kbfw/tfsf ljlzi6 cleJolStsf s]xL gd'gf o; k|sf/ 5g\ M
Psflt/
ef]sfgf+uf bl/b|sf] cfFwL
csf{lt/
p7]sf] 5 oyfl:yltjfbL
-d'7–e]8_
hfnL
bf]ifL qm"/ s7f]/
kLl8t hgsf
kl;gf rf]/
lgDg hgsf
/Stlkkf;f
w/tLsf
u'0f uf}/jgfz
-k/
hf k/ hf_
dfG5] vfg]
hGt'nfO{ eufOlbg cfcf]
hfu[ltsf]
/fFsf] emg\emg\ hufOlbg cfcf]
-u'xf/
u'xf/_
hfUof}F ca
;Gtfg b]zsf
kf5f}{F
Ps} uf;
ju{zq'sf
lglDt xfdL
pu|jfbL xf}F
vf;
-5f}+
xfdL abdf;_
ju{kLl8t
cfh Jo'‰of] cfTdansf e} wgL
dg{
cfF6\of] ju{kLl8t b]zsf] wfjfdgL
-ho–Wjlg_
qmflGtsf/L
;j{xf/fju{;Fu xft]dfnf] ug]{ p2]Zo af]s]sf slj ld>n] g slxn] cfˆgf] ;'v ;'ljwfdf
Wofg lbP, g t pRr:t/Lo hLjg z}nLnfO{ g} cFufn] . 5f]/fx¿n]
ldlxg]tk"j{s sdfPsf] cfh{g g} pgsf] hLjgsf] ;xf/f aGof] . ;fdfGo
vfgkfg / njfO vjfOd} pgn] hLjg ofkg u/] . pgsf] hLjgsf] cGTo eQmk'/sf] u6\7f3/df
pgsf 5f]/fx¿af6 lgld{t Pp6f ;fdfGo 3/df eof] . pgL la/fdLn] ynf kbf{ klg
pgn] cfˆgf lglDt c:ktfnsf ljlzi6 zo\ofsf] dfu u/]gg\ . ;fdfGo pkrf/ h'/fP/
pgsf] cem} s]xL lbg afFRg] / hgtfsf lglDt s]xL ug]{ wf]sf] /fi6«n] k'/f ul/ lbg
;s]g . nfdf] ;ª\3if{df lbg latfPsf oL sljsf] Tofu–tk:ofdo hLjgn] pgsf]
OR5fg';f/ c:ktfnsf ;fdfGo zo\ofdf klg cf/fd ug]{ ;x'lnot kfPg / pgnfO{ /f]uu|:t
cj:yfdf wfgaf/Lsf] af6f]df af]St} slxn] jL/ c:ktfn / slxn] u6\7f3/ k'¥ofpg' kg]{
l:ylt pkl:yt eof] .
g]kfnsf]
/fi6«jfbL cfGbf]ngsf] emG8f g]kfnL sDo'lg"6x¿n] pFrf] kfb}{ cfPsf 5g\ .
slj ld> h:tf /fi6«jfbL o;af6 s;/L c5'tf] /xg ;Sy] < pgn] d[To'ko{Gt
/fi6«jfbL efjgf JoSt ul/ /x] . ljz]iftM ef/tsf] g]kfnk|ltsf] b[li6sf]0f /
To;k|lt g]kfnsf s]xL bn jf JolSt ljz]ifsf] elSt b]v]/ sljn] cfˆgf] cxdlt hgfPsf
lyP . pgsf] o; efjgfnfO{ tnsf kª\lStx¿n] k|ltlglwTj ub{5g\ M
;ª\sL0f{tfsf]
k/vfn gf3L
oyfy{
j}1flgs kGy nfuL
kLl8tdf
hfu[lt alQ afn
eufOof]
ef/tsf bnfn
-;xL
af6f]_
ef/tl;t
kl/ ;Sof] ghf]l/g] kmf6f]
lelh ;Sof]
/utn] g]kfnsf] df6f]
-u'xf/
Û u'xf/ Û_
Åbo Åbosf]
rsf]{ cfuf]
Ps} d'Znf]
aGb} cfof]
efu efu ca
w/tLb]lv
b]zb|f]xL
xf] eGb} cfof]
-d'Znf]
aGb} cfof]_
o'4k|;fb
ld> pd]/n] k'/fgf] k':tfsf ;flxTosf/ x'g\ / n]vgfy, afns[i0f ;d, w/0fLw/
sf]O/fnf, nIdLk|;fb b]jsf]6f, l;l4r/0f >]i7, s]bf/dfg Jolyt, dfwj l3ld/],
uf]kfnk|;fb l/dfn cflb;Fu} ;flxlTos cleofgdf h'6\g] sfd pgn] u/]sf x'g\ . oL
dWo] s]xLn] k|ultjfbL ;flxTosf] lgs6 k'Ug] cfF6;Dd ug{ ;s]gg\ eg] To;tkm{ nlDsPsf
b]jsf]6f;Ddn] klg clGtd;Dd b/f v'§f 6]Sg g;s]sf] pbfx/0fsf ¿kdf d[To'zo\ofaf6
…cflv/ /x]5 >L s[i0f PsÚ egL pgn] eg]sf] s'/fsf] rrf{ ug]{ ul/G5 . o'4 k|;fb
ld>n] eg] cfˆgf] cf:yfdf c6n /xb} wd{, O{Zj/, efUo, k"j{hGd, k'gh{Gd,
e"tk|]t cflbk|ltsf] cgljZjf; hLjgsf] cGTo sfn;Dd k|s6 ul/ /x] .
;flxlTos
ofqfsf qmddf slj ld> afnsx¿nfO{ klg k|]d:g]xsf] sf];]nL afF8\g k'u]sf 5g\ .
pgL s]6fs]6Lx¿;Fu v]Ng / lhl:sg /dfpFy] -e§, @)%$M&(_ . pgLx¿df :j:y
ljrf/ eg]{ pgsf] /x/ lyof] . pgsf …afg/Ú -@)$)_, …:s"n hfcf}Ú -@)$#_,
…xfd|f] eF};L a'a' lbG5Ú -@)$%_, …;S5'
km8\lsgÚ -@)$^_, …nf}g g d}n] s] ug]{Ú -@)$*_ h:tf afn sljtf …afnsf];]nLÚ df
k|sflzt 5g\ / cGo Psfw sljtf klg afnf]kof]uL 5g\ . pgn] afn sljtfnfO{ afn dgf]lj1fg;Fu
ufF:t} eljiosf ;Ifd, of]Uo, cg'zfl;t / dof{lbt gful/s tof/ ug]{ p2]Zo lnPsf 5g\ .
pgLx¿af6 cGwljZjf; x6fpg] / pgLx¿nfO{ cGofo, cTofrf/ Pjd\ lyrf]ldrf]sf lj?4 pleg
;Ifd t'Nofpg] b[li6n] pgsf] lrGtg ToxfF JoSt ePsf] 5 -kf}8]n, @)$&M$%_ .
pgsf afn sljtf / pgn] cFufn]sf] lrGtglar /x]sf] Ps¿ktfsf kmn :j¿k tL sljtf
afnsnfO{ c;n, Gofok"0f{ / ;dtfd"ns ;dfhlt/ 8f]¥ofpg] c;n ljrf/n] o'St
/x]sf] s'/f pgs} sljtfsf oL kª\lStx¿n] k'li6 u5{g\ M
cUnf] ?vdf
p;sf] 8]/f
dfGb5
dL7f] cDaf, s]/f
lgwf{ cfP hfO{ nfU5
alnof cfP k/k/ efU5
-afg/_
xfd|f] e}F;L a'a' lbG5
a'a' rflxF c¿n] lsG5
clgkl5 l98f] lg:t} x'G5
alxgL ?G5] efO ?G5
-xfd|f]
e};L a'a' lbG5_
gagL gx'g] k9\g ;dy{
gk9]sf] h'gL cy{ g Joy{
To;} x'gfn] g;sL c8\g
cfPF :s"n d klg k9\g
-ljBfyL{
la/fnf]_
O:s'n hfG5g\ ufpF3/sf
;a} ;fyL efO
r/fpg' k5{ d}n]
lhldGbf/sf] ufO{
nf}g d}n] s] ug]{ <
-nf}
g d}n] s] ug]{ <_
afnsx¿nfO{
klg l;4fGtlgi7 t'Nofpg] pgsf] o:tf] cleJolQm 9f]FuL JolStx¿sf lglDt k|xf/ klg
xf] . xfd|f] ;dfhdf l;4fGtsf s'/f 9f]Fusf ¿kdf k|bz{g ug]{ / cfˆg} afn aflnsf
klg cfkm"n] cFufn]sf] eGbf ljk/Lt af6f]lt/ lxF8]sf] x]g{ rfxg] k|j[lQ 5 .
cfˆgf ;Gtfgn] ;dfhdf h:tf] ;'s} Jojxf/af6 klg r'/Lkm'/L u/]sf] b]v]/ /Dg] /
aflx/ cfbz{ 5fF6\g] k|j[lQ lj/f]wfef;k"0f{ ¿kdf ‰ofª\luFb} 5 . slj
ld> eg] afn aflnsfsf] eljioaf/] ;du| ¿kdf lrGtf af]S5g\ / pgLx¿nfO{ Pp6f
;'Gb/ eljiolt/ nDsfpg sljtf sf]5{g\ eGg] s'/f pgsf sljtfaf6 5n{Ë ePsf] 5 .
;flxTosf/
o'4 k|;fb ld>sf] :jfledfg pgsf lrGtgsf wf/af6 bfofFafofF nfu]sf] 5}g .
o;n] pgnfO{ b/af/af6 6f9f k'¥ofof], cfˆgf hUuf hldg u'dfP/ lgw{g hLjg latfpg]
zlSt k|bfg u¥of] / grflx+bf ;Demf}tf ug]{ ;xdlt lbPg . o;n] ubf{ g} ;fyLx¿
5'6\tf klg pgL jL/uGhsf] h]ndf y'lgO /x] -Zofd k|;fb, @)%$M@_ . eG;f/sf]
n'6df ;dfj]z gePs} sf/0f pgnfO{ e|i6frf/df km;fpg] k|oTg ul/of] . pgsf]
:jfledfgn] agf/;d} klg pgnfO{ g]kfnL sfª\u|];af6 k|fKt eO /x]sf] ;xof]udf
lg/Gt/tf /xg lbPg . jf:tjdf pgL ;'s]sf] ?v em}F hh{/ x'g rfxGy] t/
:jfledfgsf] lz/ em'sfpg eg] tof/ /xFb}gy] . pgsf] …;'s]sf] ?vÚ oxL
:jfledfgL hLjgsf] k|tLssf ¿kdf /x]sf] 5 . o; sljtfdf pgn] cfkm"nfO{
ef]sfgfª\ufsf] k|tLssf ¿kdf pEofpFb} em'Sg ghfg]sf] sª\sfnsf ¿kdf k|:t't u/]sf
5g\ .
agf/;df
/xFbf ef/tLo k|fWofksx¿ klg o'4k|;fb ld>af6 k|efljt /x]sf] / pgLsxfF cfO{
lxGbLdf sljtf ;'gfpg] u/]sf] kfOG5 . pgLx¿;Fu glhlsg] qmddf lxGbLd} sljtf
/r]/ slj ld>n] e]nf cflbdf cfˆgf k|ultzLn efjgfåf/f pgLx¿df ljz]if k|efj
5f8\g] u/]sf lyP eGg] s'/f tnsf] sljtfn] l;4 ub{5 -x'dfufO{+, @)$&M^)_ M
sª\ufn}F
s] If'Aw d~r k/
hg ;flxTo
p7f] Û
;'lKtt
:jl0f{t pan] dg s]
hLljt
hfu[t s[To p7f] Û
tf]8 kl/lw
s] ;f+jn ;f/]
dxfk|no s]
Hjf/ p7f] Û
p7f] Û
emf]k8L hL0f{ d8}of
jt{g p7f]
Û ;+;f/ p7f] Û
p7f] Û
kmfj8f xFl;of v'kL{
hg hLjg s]
k|f0f p7f] Û
o'uo'u ;]
xf] ljan t8kt]
cGt/ s]
t'kmfg p7f] Û
o;af6 slj
ld> cfˆgf] ljrf/ h;/L :jb]zLx¿df 5l/ /x]sf lyP To;/L g} ljb]zLx¿lar lkmFhfpg
rfxGy] eGg] s'/f 5n{ª\u x'G5 .
;flxTosf/
o'4k|;fb ld> rfx] cfbz{jfbnfO{ cFufn'g\ jf :jR5GbtfjfbnfO{, rfx] ;fdflhs
oyfy{jfbnfO{ cFufn'g\ jf ;dfhjfbL oyfy{jfbnfO{ pgsf] cfr/0fn] cg}lts,
e|i6frf/L, JolQmjfbL, ¿l9jfbL / oyfl:yltjfbL k|j[lQ;Fu hLjge/ h'lem /x]sf]
b]lvG5 . pgsf] r]tgfn] hlxn];'s} klg pmWj{d'vL ofqf u/]sf] 5 . g]kfnL
;flxTosf kmfF6df b]vf k/]sf cg]s lrGtgdWo] ;dfhsf] oyfy{ / j}1flgs JofVof ;lxt
cfd"n kl/jt{glt/ pGd'v lrGtgnfO{ cª\uLsf/ ug]{ ;flxTosf/sf ¿kdf pgL
k|ltli7t 5g\ . pgn] ÅborGb| l;+x k|wfg, uf]s'n k|;fb hf]zL / Zofd k|;fb h:tf
k|ultjfbL ;flxTosf/ lxF8]sf] af6f]nfO{ k5\ofP/ c;ª\Vo zf]lift–kLl8t hgtfsf]
d'lSt;Fu ufFl;Psf] lrGtgnfO{ ;flxlTos ofqfsf] kl5Nnf] r/0fdf cfˆgf] dfu{ bz{s
l;4fGt agfP / o;df k6Ss} ljrlnt geO{ cfˆgf] hLjg ofqf ;dfKt u/] . o;
lrGtgnfO{ s}of} jif{ cl3b]lv cFufNb} cfPsf / pgLeGbf w]/} k':tsx¿ n]lv ;s]sf
cGo sltko k|ultjfbL ;flxTosf/ pgL;Fu bfFlhbf xf]rf b]lvg] l:ylt g]kfnL ;flxTodf
b]vf k¥of] . pgsf] lrGtg / rl/qdf ljBdfg ;dfgtf jf d]naf6 g} ;f] l:ylt
pTkGg ePsf] xf] eGg] s'/f pgsf] hLjg ofqfdf b]vf k/]sf] rl/qut, ljz]iftM pgn]
;flxlTos ofqfdf cFufn]sf, ljlzi6 k|j[lQn] k'li6 u5{g\ .
%= lgisif{
dflysf]
ljj]rgfn] s] :ki6 kf5{ eg] o'4 k|;fb ld> g]kfnL ;flxTosf] cfw'lgs sfnsf
k'/fgf k':tfsf Ps ;zSt slj x'g\ . pd]/sf b[li6n] pgsf cu|hsf ¿kdf n]vgfy
kf}8\ofn, w/0fLw/ sf]O/fnf, dxfgGb ;fksf]6f, afns[i0f ;d cflb / cg'jtL{sf ¿kdf
nIdL k|;fb b]jsf]6f, eLdlglw ltjf/L, l;l4r/0f >]i7, s]bf/dfg Jolyt, ÅborGb| l;+x
k|wfg, uf]kfnk|;fb l/dfn cflb /x]sf 5g\ . g]kfnL ;flxTosf oL k|l;4
k|ltefx¿dWo] s'g} kl/isf/jfbL wf/fsf] prfO 5'g k'u]sf 5g\, s'g} :jR5GbtfjfbL
wf/fsf s]Gb|ljGb' ag]sf 5g\ / s'g} rflxF k|ultzLn–k|ultjfbL wf/fsf ;Ddflgt
JolStTj ag]sf 5g\ . ;flxTosf/ ld>n] kl/isf/jfbL -snfl;sn_ wf/fdf cfˆgf]
;flxlTos cEof; u/], :jR5GbtfjfbL wf/ffdf cfˆgf] k|ltefsf] k|bz{g u/] / cGttM
ljb|f]xfTds qmflGtsf/L af6f] lxF8\b} k|ultjfbL wf/fdf ljlzi6 klxrfg k|:t't u/] .
pgn] Jofks hg;d'bfo dfem cfˆgf] Voflt / JoflKt Ps ;zSt k|ultjfbL sljsf ¿kdf g}
k|fKt u/] . pgsf] :jfledfgL, TofuL / ;ª\3if{zLn hLjg k|ultjfbL ;flxlTos
wf/fdf Psfsf/ x'Fbf emg\emg\ pmhf{zLn aGb} uof] / zf]lift kLl8t >lds ju{sf]
cfGbf]ngnfO{ ult k|bfg ug{ Pskl5 csf]{ ;flxlTos l;h{gfdf Ifdtf k|bz{g ul/ /Xof] .
pgsf] lrGtg / rl/qsf] Ps¿ktf ;a}sf lglDt cfsif{0f / cg's/0fsf] s]Gb| aGgfsf
;fy} qmflGt, kl/jt{g / k|ultjfbL cleofgsf] pTs[i6 k|]/0ff / ;|f]tsf ¿kdf :yflkt
eof] .
k|ultjfbL
lrGtgnfO{ ;flxTosf/ ld>n] lj=;+= @)@* kl5 dfq k"0f{tM cfTd;ft\ u/] t/
pgsf] hLjg ofqf / ;flxTo ofqfnfO{ bfFh]/ x]bf{ o; lrGtgsf sltko cfwf/e"t
ljz]iftf pgdf lgs} klxn]b]lv aLh ¿kdf cGtlg{lxt /x]sf b]lvG5g\ . To;}n] t
;dLIfsx¿n] slxn] :jR5GbtfjfbL slj ld>sf] sljtfTds l;l4 pQ/jtL{ k|ultjfbL
sljtfsf] k[i7e"ldsf] ¿kdf pkof]uL /x]sf] -clwsf/L, @)$$M!@)–!@!_ tyf slxn]
…af9LÚ sf sljtf k9\bf slj ld>eGbf klxn] g} pgsf sljtf dfj;{jfbL x'g k'u]sf]
cg'e"lt u/]sf 5g\ -;fxgL, @)$&M*_ . pgsf] …d'lSt/fdfo0f c/0osf08Ún]
wfld{s kfv08sf lj/f]wdf k|s6 u/]sf] cleJolSt cyjf …d'St ;'bfdfÚ n] JoSt u/]sf]
:jfledfgk"0f{ juL{o efjgfn] klg pko'{Qm s'/fsf] k'li6 ug]{ tYosf ¿kdf tnsf
Znf]sx¿nfO{ k|:t't ug{ ;lsG5 M
Tof] 56\6'
bz/y ljnf;lk|otfnfO{ k"/f hfGb5'
To:sf
vf]kl8leqsf klg ;xh ;f/f s'/f hfGb5'
uYof]{ ;fFem
laxfg Ps hkgf Tof] sfldgL sf~rg
To:sf] slQ
kgL lyPg husf] dfyL x'gfsf] dg
-d'lSt/fdfo0f
c/0osf08, #M@@_
nfvf}F
bl/b|x¿nfO{ km6S6 km8\sL
e|ft[Tj
efjlaraf6 uP/ /8\sL
k"lt{
d of] pb/ ulb{g cfTd df/L
7"nf
h'a\ofgx¿sf 6k/L l3;f/L
-d'St
;'bfdf, @M@#_
;flxTosf/
ld>sf] ljb|f]xL qmflGtsf/L efjgf / pRr g}lts cfbz{ cfhLjg sfod /Xof] .
pgn] /f0ffsfnLg zf;gsf lj/f]wdf …clx+;f k|fy{gfÚ åf/f yfngL u/]sf] ljb|f]xsf]
cfuf] lj=;+= @))& ;Dd g} lgEg lbPgg\ . pgn] jghfFrsf] ;'a]bf/ kbnfO{
dfof df/] t/ ljb|f]x / qmflGtaf6 6f9f ePgg\ . pgsf] pRr g}lts cfbz{nfO{ g
t eLd zdz]/sf] b/af/n] tndfly kfg{ ;Sof] g t /f0ffsfnLg jf k~rfotL hflu/sf] ;'v
;'ljwfn] g} k|efljt t'Nofpg ;Sof] . pgsf] ljb|f]xL / qmflGtsf/L :jefj
…d;fgsf] cfjfhÚ -@)!)_, …cd/syfÚ -@)!%_ / To;kl5sf /rgfx¿df emg\ emg\ k|bLKt
x'Fb} uPsf] s'/f pQ/jtL{ …af9LÚ -@)@*_,
…o'4 k|;fb ld>sf sljtfx¿Ú -@)$*_ o'4 k|;fb ld>sf sfJo /rgfx¿sf]
cWoog ubf{ :ki6 x'G5 . pgn] e|i6x¿;Fu rf]rf]df]rf] ldnfpg gdfGbf cfˆgf]
/dfOnf] ufpF 5f8]/ kf6L / 8]/fsf] z/0f lng' k¥of] eg] ;f]xL sf/0fn] h]nsf] af;,
e|i6frf/sf] d'2f / k|jf;sf] ;ª\s6k"0f{ hLjg em]Ng' k¥of] . b/afl/of
k|nf]egnfO{ pgn] 7f8} lt/:sf/ u/] / g}lts d"Non] o'St hLjg afFRt} o;
wtL{af6 labf eP . pgn] b'u{Gwdo k'/:sf/ klg :jLsf/ u/]gg\ / P]; cf/fdk|lt
clnslt klg lnK;f b]vfPgg\ . pgsf] n]vgn] pgsf] cfbz{ hLjgaf6 k|fKt u/]sf]
;Dan g]kfnL ;flxTosf] cd"No ;DklQ aGof] .
pgL
cfkm"n] b]v]sf] s'/f b/f] / v/f] efiffdf cleJoSt ub{y] . pgn] b]v]sf]
cfbz{ dfu{af6 bfofFafofF nfUg] hf] sf]xLnfO{ klg pgL cfnf]rgf ub{y] .
To;}n] pgn] cfkm" lqmofzLn kf6L{ jf g]tfsf cg'lrt lqmofsnfkk|lt klg c;xdlt
hgfO /x] . pgn] g]kfnL sfª\u|]; t s] :jo+ sDo'lg:6 g]tfx¿s} klg l;4fGt /
Joxf/sf] cGt/nfO{ cfnf]rgfsf] ljifo agfO /x] -lu/L, @)$*M@_ . pgsf] of]
lrGtg / rl/qdf /x]sf] j}lzi6\on] ubf{ sltko s'rl/q pgsf ;Dd'v kg{ 8/fpFy] t/
cfd hg ;d'bfosf lglDt eg] oxL ljlzi6 cg's/0fLo kIf x'g uof] .
pgn]
k|ultjfbnfO{ gcFufNb} klg ls;fg dhb'/sf] dlxdf ufO /x] . pgsf …cd/ syfÚ,
…af9LÚ cflbsf sltko /rgf o;sf ;fIfL 5g\ . ls;fg dhb'/k|ltsf] of] df]x
pQ/f]Q/ a9\b} hfFbf cGtdf pgL To; ju{sf cToGt cfb/0fLo JolSt ag] . pgsf]
lrGtg / rl/qdf tfbfDo g/x]sf] eP To; ;Ddfghgs l:yltaf6 pgL w]/} k/ /xg] s'/f
;xh} cg'dfg ug{ ;lsG5 .
k|s[lt /
/fi6«k|]dsf] dfof ld>sf] lrGtgsf] w'sw'sL aGof] . ;'?df oL b'O{sf]
;f}Gbo{ j0f{gdf pgL /dfP eg] kl5Nnf] sfndf k|s[ltnfO{ klg kl/jt{gsf kIfdf lrlqt
ug]{ / /fi6«sf] cl:dtf /Iffsf lglDt cu| kª\lStdf pleP/ b]zb|f]xLsf] ;ftf] lng]
sfd pgn] u/] . pgsf] qmflGtsf/L / k|ultjfbL lrGtgdf k|s[lt / /fi6«sf]
cg'xf/ d':s'/fPsf] b]Vg ;lsG5 . To;}n] pgsf] /fi6«jfbL rl/qsf] jfxs pgsf]
;flxlTos lrGtg x'g uPsf] 5 .
ld>nfO{
wfld{s cf8Da/, s';+:sf/ / cGwljZjf;n] slxn] klg ufFHg ;s]gg\ . pgL s]xL
sfn;Dd cfWoflTds df]xhfndf cndlnP klg dfS;{jfbsf clulNt/ To;sf] hf]8 rn]g .
pgn] 5f8f / cZnLn ;+:s[ltsf] klg slxNo} kIf lnPgg\ . pgsf afNosfnb]lvsf
lrGtgsf aLh k|:km'l6t / ljsl;t x'Fb} hfFbf pgsf] rfl/lqs j}lzi6\on] klg
pTsif{tf k|fkt ub}{ uof] / k|ultjfbsf cfnf]sdf Tof] rxlsnf] aGof] .
dfS;{jfbåf/f
lgb]lz{t k|ultjfbdf /lQFb} uPkl5 o'4 k|;fb ld> cfˆgf] ;fdYo{df j[l4 ePsf]
cg'ej ub{5g\ . pgsf] vfl/Fb} / dflemFb} uPsf] lrGtg / To;df pHoflnPsf]
;'b[9 rl/qaf6 7'nf] cfTdljZjf;sf] cfTd:jLs[lt k|s6 x'G5 M
d}n]
cfˆgf] sljtf ofqfsf] kl5Nnf] la;fpgLdf cfO k'Ubf hgtfsf] >d, To;sf] ;kgf /
;ª\3if{sf] dxfgtfnfO{ /fd|/L cg'ej ug{ kfPF / dnfO{ nfUg yfNof] hg cfsfª\Iffsf]
:kGbg gePsf] sljtf, sljtf xf]Og, Tof] t zAbx¿sf] y'k|f] dfq xf] . cfˆgf]
n]vgLdf cfh ha d blnt kLl8tx¿sf] cfxt, :jfledfg / ;kgfnfO{ JoSt ug{ eg]/ tD;G5'
To; j]nf d cfkm"nfO{ dfgj ;dfhsf] pTyfgsf] nflu cem} s]xL ug{ ;dy{ ePsf]
cg'ej u5'{ -ld>, @)$!M$@–$#_ .
o'4k|;fb
ld>df /x]sf] lrGtg / rl/qsf] d]nn] ubf{ g} pgn] dfqfTds ¿kdf ;flxTonfO{ s] slt
lbP eGg] s'/fsf] lx;fa gu/L pgnfO{ …;Tolgi7fsf] ;lt;fnÚ, …;zSt, hLjGt / cbDo
;fwsÚ, …cljjn k|ultjfbL sljÚ, …gofF k':tfsf k|]/0ff k'?ifÚ, …cToGt :jfledfgL
JolStÚ, …ljrf/ / l;4fGtk|lt c6'6 cf:yf ePsf] k|ltefÚ cflbsf ;+ª\1f k|ultjfbL
;flxTosf/x¿n] lbPsf 5g\ . jf:tjdf o'4k|;fb ld>sf] lrGtg / rl/q v'nf
k':tssf ¿kdf g]kfnL hg hLjg clulNt/ k|:t't 5 . pgsf] aflx/L ¿k h] b]lvPsf]
5 To;df cf8Da/ kfOFb}g . pgn] lrGtgsf] h'g lnsnfO{ ;dft]sf 5g\ To;} dfu{df
pgsf ;flxlTos /rgf k|:t't ePsf 5g\ . h] pgn] n]Vg] / eGg] u/]sf 5g\ ToxL
g} ef]Ug] / hLjgdf nfu' ug]{ s7f]/ k|oTg pgn] u/]sf 5g\ . pgsf af/]df
cleJoSt lgDg lnlvt ljrf/x¿lt/ b[li6 nufpFbf klg o; oyfy{sf ljifodf :ki6 lgisif{
lgl:sG5 M
======
qmflGtsf/L ;|i6f ld>af/] dnfO{ nfu]sf] ;aeGbf pNn]vgLo kIf pxfFsf]
;ª\3if{zLn hLjg / To; ;ª\3if{af6 qmdzM kl/kSj x'fb} uPsf] pxfFsf] j}rfl/s
r]tgfsf] ljsf; g} xf] -e§, @)%$M*@_ .
of] -o'4 k|;fb
ld>k|ltsf]–n]vs_ ;Ddfg / nf]slk|otfsf] sf/0f pxfFsf] qmflGtsf/L ljrf/sf]
lg/Gt/ ljsf;, To;df cfwfl/t hgd'vL pTs[i6 ;flxTo ;[hgf tyf ljrf/ / l;h{gf
cg'¿ksf] pxfFsf] hLjg k4lt cflb x'g\ -k|l>t, @)%$M(#_ .
;an / ;zQm
5pGh]n dfq xf]Og, b'a{n / czSt x'Fb} hfFbf klg o'4 k|;fb ld> l;h{gf /
Jofjxfl/s ;ª\3if{sf] df]rf{df ;lt;fnsf] ?v ;/x g} ple /xg' eof] -;ª\u|f}nf,
@)%$M&^_ .
nf]enfnr /
r'SnL rfs8L jlh{t slj ld>sf] / ;dfhsf cGo JolStTjsf] lar oxL 7'nf] leGgtf 5
-x'dfufO{+, @)#(M!@)_ .
pko'{Qm
;du| ljZn]if0f ljj]rgfnfO{ b[li6ut ub}{ lgw{Ss;Fu s] eGg ;lsG5 eg] k|ultjfbL
;flxTosf/ o'4k|;fb ld>df lrGtg / rl/qsf] ce]B ;DaGw /x]sf] 5 . pgnfO{
g]kfnL k|ultjfbL ;flxTosf Ps ljlzi6 k|ltefsf ¿kdf k|ltli7t t'Nofpg pgsf] o;
lrGtgut / rfl/lqs ljz]iftfsf] dxŒjk"0f{ of]ubfg /x]sf] 5 . pgsf]
cg's/0fLo hLjgL / l;h{gf b'a} g]kfnL ;flxTo / ;dfhsf cd"No k"FhL x'g\
.
;Gbe{–;fdu|L
;ª\u|f}nf, vu]Gb|,
…o'4 k|;fb ld>M ;Tolgi7fsf] ;lt;fnÚ, j]bgf,
@$M(, @)%$ .
e§, uf]ljGb,
…jf9L, cfuf] / o'4sf] ;f}Gbo{zf:qÚ j]bgf,
@$M(, @)%$ .
x'dfufO{+, hgsk|;fb,
…slj o'4 k|;fb ld>Ú >[ª\vnf,
&M!#, @)$! .
======= …o'u;|i6f
slj o'4 k|;fb ld> / pxfFsf] cGTo cj:yfsf] syfÚ, hgdt, !)M!–#, @)$& .
lu/L, hLj]Gb| b]j,
…hg 9's9'sLdf hLljt slj o'4k|;fb ld>Ú, /ftf]
y'+uf, !M!, @)$* .
====== …sljj/ o'4 k|;fb
ld>;Fu klxnf] e]6Ú, k|sfz, !%M!!,
@)%# kmfu'g !# .
;df{, tfgf, efg'eStb]lv t];|f] cfofd;Dd, sf7df8f}+M
;femf k|sfzg, @)@& .
kf08]o, tf/fsfGt,
…o'4 k|;fb ld>sf sljtfM k|flKt / ;Ldfsf] cfF+sngÚ, j]bgf, @$M!, @)%$ .
;fxgL, lbn, slj o'4k|;fb ld>, l;4fy{gu/M l;4fy{
;flxTo kl/ifb\, @)$& .
====== …o'4 k|;fb
ld>sf ;Demgfdf s]xL /xkx¿Ú, j]bgf,
@$M!, @)%$ .
rfkfufO{+, lgg',
…/fhtGq k|v/ lj/f]wL, qmflGtsf/L slj o'4k|;fb ld>Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
ltdN;]gf, kz'kltgfy, …slj o'4 k|;fb ld>sf] hLjgL,
JolStTj / s[ltTjsf] cWoogÚ -lq=lj=df k|:t't g]kfnL :gftsf]Q/ zf]wkq_, @)$! .
===== …slj o'4 k|;fb ld>sf] ;flxlTos ofqfsf
d"nk|j[lQx¿Ú ====== z[ª\vnf,
&M!#, @)$! .
============, ===================================,
lq=lj=df k|:t't ljBfjfl/lw zf]wu|Gy, @) ====== .
hf]zL, k|jL0f / cGo, …k|sfzsLoÚ, z[ª\vnf, &M!#, @)$! .
k|l>t, df]bgfy, …slj ld> / lgx'/g ghfGg] sljTjÚ,
af9L, g]kfnM kl;gf k|sfzg, @)@( .
========= …åGåfTds ef}ltsjfb / slj o'4 k|;fb ld>Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
ld>, o'4 k|;fb, …ljBfyL{ lzIffÚ, uf]/vfkq, !(** j}zfv !% .
======= r/f,
!(($ .
========= cd/
syf, -bf]=;+=_ sf7df8f}+M ;|i6f k|sfzg, @)$& .
======== d'lSt/fdfo0f
c/0osf08, jf/f0f;L M d'lSt k|sfzg, @)@& .
===== d'St
;'bfdf, jf/f0ff;L M d'lSt k|sfzg, @)@( .
======== af9L,
g]kfn M kl;gf k|sfzg, @)@( .
======= …hgtfx¿sf] ;kgfsf] clegGbgÚ, z[ªvnf, &M!#, @)$! .
======== cd/ syf
======= o'4k|;fb
ld>sf sljtfx¿, af;'b]j clwsf/L ;Dkf, eStk'/ M o'4 k|;fb ld> k'/:sf/
tyf k|sfzg u'7L, @)$* .
======== …sljtf cf–cfˆgf] ju{sf] ;]jf ug]{ Pp6f ;zQm
snf xf]Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
======== gofF hgtGqsf] af6f] kqmFb} ;dfhjfbtkm{ nDsg]
;fFrf] 5Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
======== o'4 k|;fb ld>sf sfJo /rgfx¿, af;'b]j
clwsf/L, ;Dkf, sf7df8f}F, e[s'6L klAns];G;, @)^===== .
clwsf/L, /ljnfn, k|ultjfbL
g]kfnL sljtf, kf]v/f, n]sfnL k|sfzg, @)$$ .
======== g]kfnL
;dfnf]rgfsf] ¿k/]vf, kf]v/fM n]sfnL k|sfzg, @)%! .
/fh]Gb| ;'j]bL, …k|ultjfbL ;flxTosf lbj+ut lqd"lt{x¿Ú
/ftf] y'Fuf, %M#, @)%@ .
e§/fO{, /fdrGb|, …slj o'4 k|;fb ld>sf ;ª\3if{zLn
uf]/]6f] / ;flxlTos k'gh{GdÚ, ;':s]/f,
#M!#, @)#) .
kf}8]n, /fdxl/, …slj o'4 k|;fb ld>sf afnsljtfÚ, afn;flxTo, #, @)$& .
v/]n, ?b|, …slj o'4 k|;fb ld>sf] ;+lIfKt hLjgj[QÚ, j]bgf, @$M!, @)%$ .
nIdL zfx, …o'4 k|;fb ld>sL 5f]/L eP/ klg o:tf] s'/f
ug]{Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
clwsf/L, jf;'b]j, …Gofo gaf]Ng' xf] a]dfgLÚ, o'4 k|;fb ld>sf sljtfx¿, eStk'/M o'4
k|;fb ld> k'/:sf/ tyf k|sfzg u'7L, @)$* .
======= …pxfF cfGbf]ng / k|]/0ffsf] Go'lSn; aGg'
eof]Ú, j]bgf, @$M!, @)%$ .
lqkf7L, jf;'b]j -8f=_, …slj o'4 k|;fb ld>sf]
sljtf;fwgfM Ps rrf{Ú, z[ª\vnf,
&M!#, @)$! .
Zofdk|;fb, o'4 k|;fb
ld> M ;Demgf, sfe|]M cgfdl0f k|sfzg, @)%$ .
;|i6f k|sfzg, …k|sfzsLoÚ, cd/ syf, -bf]=;+=_, sf7df8f}+, @)$& .
Comments
Post a Comment